Modern çağın korkusu nomofobi: Telefonsuz kalamamak
Cep telefonundan uzak kalındığında ortaya çıkan yoğun huzursuzluk ve eksiklik hissi, nomofobi olarak adlandırılan telefonsuz kalma korkusuna işaret edebiliyor. Uzman Klinik Psikolog Jülide Unutmaz, bu durumun arkasında gelişmeleri kaçırma korkusu, onay ihtiyacı ve sosyal bağları kaybetme endişesi gibi duygusal ihtiyaçların bulunabileceğini söyledi.
Sabah uyanır uyanmaz telefona bakmak, boş anlarda sosyal medyada gezinmek ya da bildirimleri kaçırmamak için ekranı sık sık kontrol etmek günlük yaşamda yaygınlaşan alışkanlıklar arasında yer alıyor.
Uzman Klinik Psikolog Jülide Unutmaz, telefonların iletişimin ötesinde sosyalleşme, çalışma ve haber alma gibi pek çok alanda kullanıldığını belirterek her an ulaşılabilir olma beklentisinin arttığını söyledi.
Unutmaz, şarjın azalmasının, internet bağlantısının kesilmesinin ya da cihazın kısa süreliğine yanında olmamasının bazı kişilerde ciddi stres yaratabildiğini ifade etti.
Sessiz kalmanın, beklemenin ya da herhangi bir uyaran olmadan vakit geçirmenin giderek zorlaştığını, insanların yalnız kaldıkları anlarda bile zihinsel olarak uyarılmış halde kalabildiğini kaydetti.
Duygusal İhtiyaçlar da Önemli
Telefonla kurulan ilişkinin arkasında gelişmeleri kaçırma korkusu, onay ihtiyacı, sosyal bağları kaybetme endişesi ve kontrolü sürdürme isteği bulunabildiğini belirten Unutmaz, kişinin dijital dünyayla bağını değerlendirirken duygusal ihtiyaçlarının da göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı.
Yalnızlık hissi, yoğun stres ya da rahatsız edici duygulardan uzaklaşma isteğinin teknoloji kullanımını artırabildiğini söyleyen Unutmaz, "Nomofobiyi yalnızca telefon bağımlılığı olarak ele almak yeterli değil. Önemli olan kişinin cihazı yanında olmadığında kendisini ne kadar güvende ve dengede hissedebildiği" dedi.
Sosyal Medya Zihni Dinlendirmiyor
Sosyal medya platformlarının kişilerin kendilerini başkalarıyla karşılaştırmasına yol açarak psikolojik yükü artırabildiğini belirten Unutmaz, bildirimlerin ve aralıksız içerik akışının beynin ödül mekanizmasını harekete geçirdiğini söyledi.
Ekran karşısında geçirilen zamanın kısa süreli rahatlama sağlasa da zihnin gerçek anlamda dinlenmesini engelleyebildiğini, mola amacıyla tüketilen içeriklerin zihni sakinleştirmek yerine uyarılmış halde tutabildiğini ifade etti.
Önerilen Adımlar
Dijital dünyadan tamamen uzaklaşmanın günümüz koşullarında gerçekçi olmadığını ancak kullanım alışkanlıklarının değiştirilebileceğini belirten Unutmaz, psikolojik açıdan koruyucu olabilecek adımları şöyle sıraladı:
Gereksiz bildirimleri kapatmak, günün belirli saatlerinde telefondan uzak kalmak, ekransız zamanlar oluşturmak ve boş anları içerik tüketerek doldurmak yerine sessizliğe ve içinde bulunulan ana odaklanmaya fırsat vermek.