KDK açıkladı; üniversitelerde akademisyenlere sınav görevi verilmesinde idarenin takdir hakkı var mı?
Ücret ödemesi yapılmayan sınav gözetmenlik görevlerinde öğretim elemanlarının idari görevleri olup olmadığına bakılmaksızın keyfi atamalar yapılırken, ücretli sınavlar olan ÖSYM organizasyonlarında aynı kişilerin görev aldığını, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ile Toplum Bilimleri Fakültesi gibi diğer fakültelerde doçent ve profesörlere gözetmenlik görevi verilmediği halde yalnızca İlahiyat Fakültesi'nde bu uygulamanın sürdürülmesinin eşitsizlik yarattığını iddia ve ifade ederek Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi'nin diğer fakültelerinde yapılan gözetmenlik görevlendirme listelerinin ve 65 yaş üzerindeki öğretim elemanlarına, idari görevi bulunan akademisyenlere veya ücretli ders veren öğretim görevlilerine gözetmenlik görevi verilmemesini öngören herhangi bir açık düzenlemenin bulunup bulunmadığının incelenmesini ve İlahiyat Fakültesinde yapılan uygulamanın idari ve hukuki yönden değerlendirilmesi talebi hakkında Kamu Denetçiliği Kurumunun 26/11/2025 tarih ve 2025/15673-S.25.22123 sayılı kararı.
Kaynak : Memurlar.Net - Özel
Haber Giriş : 12 Ocak 2026 10:20, Son Güncelleme : 12 Ocak 2026 10:16
Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 26/11/2025 tarih ve 2025/15673-S.25.22123 sayılı kararında aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir.
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 1.1. OKÜ İlahiyat Fakültesi tarafından dört yıldır süregelen bir şekilde gözetmenlik görevi verildiğini, fakültede biri kadrolu, diğerleri ücretli olmak üzere üç öğretim görevlisi ile altı araştırma görevlisi bulunmasına rağmen doçent unvanı taşıyan kendisine düzenli olarak gözetmenlik görevi tevdi edildiğini, öğretim görevlilerinden ise yalnızca birine görev verildiğini ve diğerlerine bu görevin verilmediğini, bu durumun eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu gibi Anayasa'nın 18. maddesinde düzenlenen angarya yasağına da aykırılık teşkil ettiğini, Rektörlük bünyesindeki diğer fakültelerde yeterli sayıda araştırma görevlisi bulunması halinde doçent veya profesör unvanlı öğretim elemanlarına sınav görevi verilmediğini, ilahiyat fakültesinde sınav ve ders işleyişine dair bir yönergenin bulunmadığını, 1.2. Ücret ödemesi yapılmayan sınav gözetmenlik görevlerinde öğretim elemanlarının idari görevleri olup olmadığına bakılmaksızın keyfi atamalar yapılırken, ücretli sınavlar olan ÖSYM organizasyonlarında aynı kişilerin görev aldığını, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ile Toplum Bilimleri Fakültesi gibi diğer fakültelerde doçent ve profesörlere gözetmenlik görevi verilmediği halde yalnızca İlahiyat Fakültesi'nde bu uygulamanın sürdürülmesinin eşitsizlik yarattığını iddia ve ifade ederek Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi'nin diğer fakültelerinde yapılan gözetmenlik görevlendirme listelerinin ve 65 yaş üzerindeki öğretim elemanlarına, idari görevi bulunan akademisyenlere veya ücretli ders veren öğretim görevlilerine gözetmenlik görevi verilmemesini öngören herhangi bir açık düzenlemenin bulunup bulunmadığının incelenmesini ve İlahiyat Fakültesinde yapılan uygulamanın idari ve hukuki yönden değerlendirilmesini talep etmektedir.V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran özetle; Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi (OKÜ) İlahiyat Fakültesinde yürütülen sınav gözetmenlik görevlendirmelerinin usulsüz ve eşitsiz yapıldığını, fakültede doçent unvanlı kendisine düzenli olarak gözetmenlik verilirken diğer öğretim elemanlarına (ücretli/kadrolu öğretim görevlileri ve araştırma görevlileri) benzer görevlendirmeler yapılmadığını, bu uygulamanın eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğunu ileri sürmektedir. Başvuran ayrıca diğer fakültelerdeki (ör. İktisadi ve İdari Bilimler, Toplum Bilimleri vb.) uygulamalarla karşılaştırma yaparak yalnızca İlahiyat Fakültesinde sürdürülen bu uygulamanın keyfi ve ayrımcı olduğunu iddia etmiştir. 9. 2547 sayılı Kanun'un 21'inci maddesinin 6'ncı fıkrası uyarınca bölüm başkanının, bölümün eğitim öğretim faaliyetlerinin düzenli ve verimli yürütülmesinden sorumlu olduğu açıktır. Ayrıca aynı Kanun'un 22'nci maddesinde öğretim elemanlarının görevleri arasında eğitim-öğretim faaliyetlerine katılma ve yetkili organlarca verilecek görevleri yerine getirme yükümlülüğü yer almaktadır. Bu çerçevede, sınavların sağlıklı yürütülmesi amacıyla gözetmenlik görevlendirmeleri bir eğitim-öğretim hizmeti kapsamında değerlendirilmekte olup, kural koyma yetkisi ve uygulanmasına ilişkin takdir, ilgili birim ve idarenin örgütsel sorumluluğu kapsamında bulunmaktadır. Mevzuatta sınav gözetmenliğinin kimlere verileceğine dair bağlayıcı, ayrıntılı bir hüküm bulunmaması, idarenin makul takdir yetkisini ortadan kaldırmamaktadır. 11. Dosya içeriğine göre, sınav gözetmenliklerinin kimlere ve kaç görevin verileceğine ilişkin özel ve bağlayıcı bir mevzuat hükmü bulunmadığı, idarenin bu konuda akademik birimlerin personel ve ders durumuna göre takdir kullanabildiği anlaşılmaktadır. Yükseköğretim mevzuatı çerçevesinde bölüm başkanlarının eğitim-öğretim faaliyetlerinin düzenlenmesinden sorumlu olduğu yönündeki düzenlemeler ile idarenin sunduğu teamül ve uygulama bir bütün olarak değerlendirildiğinde, gözetmenlik görevlendirmelerinin tamamen keyfi değil, idarenin takdir yetkisi kapsamında düzenlendiği sonucuna varılmaktadır. 12. Anayasa'da güvence altına alınan eşitlik ilkesi (ayrımcılık yasağı) farklı muamelenin tamamen keyfi ve ölçüsüz olmaması şartıyla bazı farklılıklara izin vermektedir. Somut olayda idarenin beyanı ve sunulan listeler birlikte değerlendirildiğinde görevlendirmelerin akademik unvan, mevcut idari görevler, yaş durumu ve dönemsel personel/ders yükü gözetilerek yapıldığı, benzer unvana sahip öğretim elemanları arasında dönüşümlü ve dengeli dağılım sağlanmaya çalışıldığı, ayrıca belli grupların (Anabilim Dalı başkanları, dekan/dekan yardımcıları, yaş haddine tabi olanlar vb.) görevlendirilmediği anlaşılmaktadır. Bu tespitler, başvuranın iddiasını somut ve bağlayıcı delillerle ispat etmediği sürece eşitlik ilkesine aykırılık iddiasının isabetli olduğunun kabulünü sağlamamaktadır. 15. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İlahiyat Fakültesindeki sınav gözetmenlik görevlendirmelerinin eşitsiz, keyfi ve Anayasa'nın 18'inci maddesine aykırı olduğu yolundaki iddiasının dayandırıldığı somut ve bağlayıcı delillerin dosyada bulunmadığı, idare tarafından yapılan savunma, sunulan tablolar, teamül açıklamaları ve usul uygulamaları ve görevlendirmelerin idarenin takdir yetkisi çerçevesinde, akademik birimlerin personel/ders durumları ve belirtilen objektif ölçütler dikkate alınarak gerçekleştirildiği hususları dikkate alınarak başvuranın talebinin yerinde olmadığı sonucuna varılmış olup yapılan iş ve işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum olmadığı tespit edilmiştir.VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Bu bilgiler haricinde hukuki gerekçeler ve mevzuat yönünden konuyu detaylı olarak inceleyen Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 26/11/2025 tarih ve 2025/15673-S.25.22123 sayılı kararını bilgisayarınıza indirmek için tıklayınız.
Ahmet KANDEMİR