TSK, 7588 Sayılı Kanun Yürürlüğe Girdi
Uzman erbaşların sözleşme ve astsubaylık şartlarından, 7 yılını dolduran sözleşmeli erlerin sivil memurluğa geçiş usullerine; AYM'nin iptal ettiği askeri hekim/diş hekimi tazminatlarından, terör iltisaklı davalarda göreve iade kararlarının kesinleşme şartına kadar askeri personeli ilgilendiren birçok kritik düzenleme yasalaştı.
UZMAN ERBAŞ KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN
Kanun No. 7588
Kabul Tarihi: 2/7/2026
MADDE 1- 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı
İcrasına Dair Kanunun 28 inci maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal
edilen üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"Milli Savunma Bakanlığı veya
İçişleri Bakanlığı nam ve hesabına tıp fakültelerinde okutularak subaylığa nasbedilen tabiplerden, yükümlülük süresini
tamamlamadan mahkeme veya disiplin kurulu kararına dayanılarak ilişiği
kesilenler ile tabi olduğu mevzuat uyarınca istifa edenler, Milli Savunma
Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı nam ve hesabına öğrenim gördüğü sürenin,
yükümlülük süresine oranının; kalan yükümlülük süresi ile çarpımı sonucunda
elde edilen süre boyunca hekimlik mesleğini icra edemezler. Sürelere yönelik olarak yapılacak tüm hesaplamalar gün
hesabı üzerinden yapılır."
MADDE 2- 1219 sayılı Kanunun 45 inci maddesinin Anayasa
Mahkemesi tarafından iptal edilen üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden
düzenlenmiştir.
"Milli Savunma Bakanlığı veya
İçişleri Bakanlığı nam ve hesabına diş hekimliği fakültelerinde okutularak
subaylığa nasbedilen diş hekimlerinden,
yükümlülük süresini tamamlamadan mahkeme veya disiplin kurulu kararına
dayanılarak ilişiği kesilenler ile tabi olduğu mevzuat uyarınca istifa
edenler, Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı nam ve hesabına
öğrenim gördüğü sürenin, yükümlülük süresine oranının; kalan yükümlülük
süresi ile çarpımı sonucunda elde edilen süre boyunca diş hekimliği
mesleğini icra edemezler. Sürelere
yönelik olarak yapılacak tüm hesaplamalar gün hesabı üzerinden yapılır."
MADDE 3- 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 15 inci
maddesinin birinci fıkrasının beşinci cümlesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"Bu madde kapsamında gündelik
ödenenlerden denizaltı gemilerinde yurtiçi limanlarda gemide konaklama
imkanı sağlanamayan personel dışındakilere 33 üncü madde uyarınca ayrıca
konaklama gideri ödenmez."
MADDE 4- 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç
Hizmet Kanununun 100 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Ordu evleri, askeri gazinolar, kışla gazinoları,
vardiya yatakhaneleri, gazi uyum evleri ile özel, yerel ve kış eğitim
merkezleri askeri bina olup askeri mahal vasıf ve mahiyetini haizdir."
MADDE 5- 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanununun 50 nci maddesine aşağıdaki
fıkra eklenmiştir.
"25/6/2019 tarihli ve 7179
sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik
hizmetini yapanlar hariç olmak üzere, Silahlı Kuvvetlerden her ne sebeple
olursa olsun ayrılan subaylar Kanunda yer alan istisnalar dışında muvazzaf
olarak tekrar Silahlı Kuvvetler hizmetine alınamazlar."
MADDE 6- 926 sayılı Kanunun geçici 43 üncü maddesinin
birinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "2024-2025" ibaresi
"2029-2030" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 7- 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanununun 28 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
"Milli Savunma Bakanlığı merkez,
taşra, yurt dışı teşkilatı ile bağlı, ilgili, ilişkili ve bünyesindeki
kuruluşlarda görevli personel ve bunların adayları ile Milli Savunma
Üniversitesinde eğitim gören askeri öğrenci ve bunların adayları hakkında;
Jandarma, Sahil Güvenlik ve Emniyet teşkilatlarında görevli personel ve
bunların adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Polis Akademisi
ve bunlara bağlı eğitim ve öğretim kurumlarındaki öğrenciler ile bunların
adayları hakkında; Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı personeli
hakkında; terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere
yardım etmek, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik
kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmak, bu
örgütlerle iltisaklı olmak gerekçeleriyle kamu görevine alınmayan veya kamu
görevinden veya meslekten ayrılan/çıkarılan yahut sözleşmesi
feshedilenlerle ilgili idari davalar ile 27/6/1989
tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 35 inci maddesi
uyarınca tesis edilen idari işlemlere yönelik açılan idari davalar ile
ilgili mevzuat uyarınca gerçekleştirilen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması
işlemlerinin idarece olumsuz değerlendirilmesi sonucu söz konusu idari
işleme yönelik açılan davalarda verilen ve göreve iade sonucunu doğuran
mahkeme kararları uyarınca tesis edilecek işlemler, nihai kararların
kesinleşmesinden sonra yerine getirilir."
MADDE 8- 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa
aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 20- Mülga 6830 sayılı Kanunun
yürürlüğe girdiği 8/10/1956 tarihine kadar,
kamulaştırma işlemlerine dayanmaksızın kamulaştırma kanunlarının amacına
uygun olarak fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olan taşınmazlar, ilgili
kamu kurum ve kuruluşları adına tahsis tarihinde kamulaştırılmış sayılır.
Taşınmazda kamu hizmetinin nitelik ve amacına uygun
şekilde tesis veya yapının inşa edilmiş olması, bu Kanunun uygulanması
bakımından fiilen tahsis kabul edilir.
Birinci fıkrada yazılı
taşınmazlardan tapuda kayıtlı olanların kayıt sahipleri veya mirasçıları;
tapuda kayıtlı olmayan taşınmazların zilyetleri ya da mirasçıları tahsis
tarihi itibarıyla zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleşmiş ve fiili
tahsis tarihinden itibaren on yıl geçmemiş olması koşuluyla, Anayasa
Mahkemesi tarafından iptal edilen 221 sayılı Kanunun belirlediği süre
içinde sadece taşınmazın fiili tahsis tarihindeki rayiç bedelini
isteyebilir.
Bu madde kapsamındaki taşınmazlar hakkında 12/1/1963 tarihine kadar açılmış ve kanun yolu
incelemesinde olanlar dahil görülmekte olan bedel davalarında bu madde
hükümleri uygulanır.
Birinci fıkraya göre kamulaştırılmış sayılan
taşınmazlar hakkında 12/1/1963 tarihinden sonra bu
taşınmazlara bağlı olarak bedel dahil ileri sürülen talepler kabul edilmez.
Bu hüküm, 12/1/1963 tarihinden sonra açılmış ve
kanun yolu incelemesinde olanlar dahil görülmekte olan davalar hakkında da
uygulanır.
Bu madde kapsamında açılan ve görülmekte olan
davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri maktu
olarak belirlenir.
Birinci fıkra uyarınca kamulaştırılmış sayılan
taşınmazlar, tapuda kayıtlı ise ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının talebi
üzerine açılacak dava ile ilgili idare adına tescil edilir. Tapu kaydı
olmayan taşınmazlar, tahsisin mahiyeti bakımından tescile tabi ise ilgili
idare adına kayıt tesis olunur. Bu işlemler harca tabi değildir."
MADDE 9- 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "terhislerinin
üzerinden beş yıldan fazla süre geçmemiş olanlar," ibaresi "terhis olanlar
veya 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma
Kanununun 42 nci maddesinde sayılanlardan
muvazzaflık hizmetinden muaf tutulanlar," şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 10-
3269 sayılı Kanuna 8 inci
maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
"Sicil
MADDE 8/A- Uzman erbaşlar hakkında sicil yılı
ilgili yılın 2 mayıs tarihinden başlayıp bir
sonraki yılın 2 mayıs tarihine kadar olan süreyi kapsar. Uzman erbaşların
sözleşme imzalanıp göreve alınmalarını takip eden ilk 2 mayıs
tarihi itibarıyla sicil belgesi tanzim edilir. Ancak göreve alınma tarihi
ile takip eden 2 mayıs tarihi arasında geçen süre
üç aydan kısa ise, ilk sicil belgeleri üç ayın doldurulduğu tarihte
düzenlenir. Müteakip sicil ise zamanında düzenlenir.
Sicil tam notu 100'dür. Sicil üstlerinin verdikleri
notların ortalaması, o yılın sicil notunu teşkil eder.
Sicilin olumlu olabilmesi için sicil notunun, sicil
tam notunun yüzde 60 ve daha yukarısı olması gerekir. Uzman erbaşlar için
sicil yazmaya yetkili sicil üstleri ile ilgili hususlar ve sicil dönemi
içinde sicil üstünün veya sicil alan personelin görevinden ayrılması
halinde ayrılış sicili düzenlenmesine ilişkin hususlar ile verilecek
sicilin şekil ve usulleri yönetmelikte düzenlenir."
MADDE 11-
3269 sayılı Kanunun 15 inci
maddesinde yer alan "sicil notuna," ibareleri madde metninden çıkarılmış,
birinci fıkrasının (a) bendine aşağıdaki alt bent ve (b) bendine aşağıdaki
alt bent eklenmiştir.
"7) Astsubaylık için sınava müracaat tarihinde
uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren en az dört yıl sicil almış ve
almış olduğu mevcut sicil notlarının ortalaması, sicil tam notunun yüzde 90
ve daha yukarısında olmak."
"7) Astsubay meslek yüksekokulu giriş sınavına
müracaat tarihinde, uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren almış olduğu
mevcut sicil notlarının ortalaması, sicil tam notunun yüzde 90 ve daha
yukarısında olmak."
MADDE 12-
3269 sayılı Kanunun 19 uncu
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 19- Personelde aranacak
nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin
yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri,
görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe
hallerinde yapılacak işlemler, sözleşmenin uzatılmasında uygulanan esaslar,
uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay
sınıfına geçirilecekler için uygulanan esaslar, astlık üstlük münasebetleri
ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar Milli Savunma
Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken hazırlanan yönetmelikle
düzenlenir."
MADDE 13-
28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç
Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü
fıkrasının dördüncü cümlesinde yer alan "ilgili ülke adına" ibaresi madde
metninden çıkarılmış, dördüncü cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki
cümle eklenmiş ve son cümlesinde yer alan "Maliye Bakanlığınca" ibaresi
"Hazine ve Maliye Bakanlığınca" şeklinde değiştirilmiştir.
"Açılan hesapları yönetmeye,
bütçelerine ödenek konulan ilgili Bakan yetkilidir."
MADDE 14-
10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er
Kanununun ek 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"EK MADDE 1- (1) Bu Kanunun 4
üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan haller saklı kalmak üzere sözleşmeli
erbaş ve er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan
nitelik belgesi olumlu olanlar, ilgili mevzuatlarındaki sınav şartları
hariç diğer şartları taşımaları ve başvuru tarihi itibarıyla kırk bir
yaşını doldurmamış olmaları kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının infaz ve
koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari
gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye
eri, şoför ve destek personeli kadro ve sözleşmeli pozisyonlarına kontenjan
ve atama izinleri dahilinde bu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde
atanabilir.
(2) Bu madde kapsamından yararlanmak isteyenlerin
başvuruları her yıl alınarak alım şartlarına ilişkin kişisel bilgileri,
İçişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığı tarafından ekim ayının son
gününe kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir. Başvurunun
her yıl yenilenmesi esastır. İlgili personelin bilgilerinin bildirilmiş
olması atanma için tek başına hak teşkil etmez.
(3) Kamu kurum ve kuruluşları birinci fıkrada
belirtilen unvanlarda o yıl yapacağı personel alımlarında alım yapılacak
toplam kontenjanın ve atama izinlerinin yüzde onunu bu madde kapsamında
ayırarak alım yapılmak üzere alım şartları ile birlikte Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığına aralık ayının sonuna kadar bildirmek zorundadır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilen bir önceki yıla ait
kontenjanlar/atama izinlerinin yüzde onu yeni yılda kullanılmak şartı ile
yeni yılın açıktan ve nakil suretiyle atama sayılarına tabi değildir.
(4) İçişleri Bakanlığı veya Milli Savunma
Bakanlığınca gönderilen listede yer alanlar için, kamu kurum veya
kuruluşları tarafından bildirilen kontenjanlara, Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığınca her yıl 1 mart tarihine kadar sözlü
sınava tabi tutulacak adayları belirlemek üzere tek seferde yerleştirme
yapılır veya yaptırılır. Yayımlanacak kılavuzda yer alan şartları
taşıyanlar arasından, kontenjanın dört katı kadar aday, tercihleri dikkate
alınarak kura yöntemiyle belirlenir. İlgili kurum tarafından oluşturulan
komisyonlarca üç ay içinde yapılacak sözlü sınavda başarılı bulunanlardan
atananlara ilişkin bilgiler, atanmalarından itibaren bir ay içinde ilgili
kamu kurum ve kuruluşu tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına,
kamu personel bilgi sisteminin bulunduğu kuruma ve ilgisine göre İçişleri
Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığına bildirilir.
(5) İlgili kurum tarafından oluşturulan komisyonca
yapılacak sözlü sınavda adaylar;
a) Genel kültürü ve genel yeteneği,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve
muhakeme gücü,
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve
davranışlarının göreve uygunluğu,
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,
esas alınarak değerlendirilir. Sınav kurulunun her bir
üyesi adayları bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmişer puan
üzerinden değerlendirir ve verilen puanlar ayrı ayrı
tutanağa geçirilir. Her bir üyenin adaya yüz tam puan üzerinden toplamda
kaç puan verdiği hesaplanır. En son bütün üyelerin yüz tam puan üzerinden
vermiş oldukları bu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin
sözlü sınav puanı tespit edilir.
(6) Sözleşmeli erbaş ve erlerden yedi hizmet yılını
tamamlayarak ayrılanlar hakkında 10/6/2004 tarihli
ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 14 üncü maddesinde
belirtilen özel güvenlik temel eğitimi şartı ve aynı Kanunun 10 uncu
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen eğitim şartı aranmaz.
(7) Ataması yapılan personel göreve başladığı
tarihten itibaren atandığı kadro veya pozisyonun mali ve diğer haklarından
faydalandırılır. Bunların sözleşmeli erbaş ve erlikte geçen hizmet
süreleri, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununda öngörülen öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri
dereceleri aşmamak kaydıyla, başlangıç derece ve kademelerine her yıl için
bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi sayılmak
suretiyle kazanılmış hak aylık, derece ve kademelerinin tespitinde
değerlendirilir.
(8) Bu madde kapsamında memur kadrolarına atananlar
en az dört yıl süreyle başka bir unvana atanamazlar. Atama onayı alınmasına
rağmen görevine başlamayanlar ile başladıktan sonra herhangi bir sebeple
görevden ayrılanlar bu madde kapsamında yeniden istihdam edilemezler. Kamu
kurum ve kuruluşlarının bildirmiş oldukları bu unvanlara her ne surette
olursa olsun atananlar bu maddede verilen hakkı kullanmış sayılır.
(9) Başvuru, bildirim, kura, atama ve diğer
işlemlere ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,
İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından müştereken
çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
(10) Bu madde kapsamında ortaya çıkabilecek
tereddütleri gidermeye, gerekli bilgi ve belgeleri istemeye, araştırma ve
inceleme yapmaya ve uygulamayı yönlendirmeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı yetkilidir."
MADDE 15-
6191 sayılı Kanunun ek 5 inci
maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş,
birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer
fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.
"ç) Fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile
yazılı ve/veya mülakat sınavlarında başarılı olmak."
"(2) Fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile
yazılı ve mülakat sınavlarının değerlendirme esasları şunlardır:
a) Yazılı sınav yapılması halinde yazılı sınav;
genel kültür konularını ve meslek bilgisi konularını içerir. Yazılı sınavda
yüz tam puan üzerinden en az elli puan alınması gerekir. Yazılı sınav
ilgisine göre İçişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığınca
yapılabileceği gibi diğer kamu kurum ve kuruluşlarına veya üniversitelere
de yaptırılabilir.
b) Fiziki yeterlilik ve değerlendirme testinden
başarılı sayılmak için adayın, uygulanacak testlerin her birinden yüz tam
puan üzerinden en az elli puan alması ve bu testlerden alınan puanların
aritmetik ortalamasının en az altmış puan olması gerekir.
c) Mülakat sınavı yapılması halinde mülakat
heyetinde yer alacak başkan ve üyeler ilgisine göre İçişleri Bakanlığı veya
Milli Savunma Bakanlığınca belirlenir. Aday sayısına bağlı olarak birden
fazla heyet teşkil edilebilir. Mülakatta adaylar; genel görünüş,
kendisinden istenileni kavrama yeteneği, özgüveni, özgeçmişi, kişiliği,
psikolojik yapısı, kendini ifade edebilme yeteneği, beden dilini kullanma
becerisi, duygusal denge durumu, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık,
mesleğe uygunluğu ve istekli olması yönlerinden yüz tam puan üzerinden
değerlendirilir. Her üyenin birbirinden bağımsız olarak takdir ettikleri
notların ortalaması alınarak adayın mülakat sınav notu belirlenir. Mülakat
sınavına katılan adaydan asgari yetmiş puan almış olması şartı aranır.
ç) Fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile
yazılı ve/veya mülakat sınavlarının başarı sıralamasına esas değerlendirme
notu içerisindeki oranları ilgisine göre İçişleri Bakanlığı veya Milli
Savunma Bakanlığınca belirlenir.
d) Başarı sıralamasına esas değerlendirme
notlarının eşitliği halinde, önce fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi
notu yüksek olana, eşitliğin devam etmesi halinde fiili hizmet süresi daha
fazla olana ve bunun da eşit olması halinde ise sırasıyla öğrenim düzeyi,
rütbe durumu ve ödül/ceza puan durumları dikkate alınarak öncelik tanınır."
MADDE 16-
Bu Kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 17- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.