'Güvensiz gıda yılda 420 bin can alıyor'

Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB), 16 Ekim Dünya Gıda Günü nedeniyle basın açıklaması yaptı. TVHB Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu imzasını taşıyan açıklamada, gıda krizinin artık halk sağlığı, ekonomik erişilebilirlik ve gıda güvenliğiyle birlikte ele alınması gerektiği vurgulandı.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) kuruluş yıl dönümü olan Dünya Gıda Günü, bu yıl "Bugün Yenilik Yap, Yarını Besle" temasıyla kutlanıyor. Açıklamada temanın, sürdürülebilir gıda sistemlerinde bilimsel yeniliklerin, üretim teknolojilerinin ve ortak sorumluluğun önemine dikkat çektiği belirtildi.

Her 13 kişiden biri açlıkla karşı karşıya

Açıklamada, BM'nin Temmuz 2026'da yayımladığı Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin Durumu raporuna göre 2025'te yaklaşık 645 milyon insanın açlıkla karşılaştığı, bunun dünya nüfusunun yüzde 7,8'ine karşılık geldiği aktarıldı. Yaklaşık 2,1 milyar kişi ise orta veya şiddetli düzeyde gıda güvencesizliği yaşadı.

Küresel açlık oranlarında son üç yılda sınırlı bir gerileme görülse de tablonun, 2030'a kadar açlığın sona erdirilmesi hedefinden uzak olunduğunu gösterdiği ifade edildi. Savaşlar, iklim krizi, kuraklık ve ekonomik eşitsizliklerin özellikle kırılgan toplumlarda gıdaya erişimi tehdit etmeyi sürdürdüğü kaydedildi.

Güvensiz gıda yılda 420 bin can alıyor

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) küresel hastalık yükü tahminlerine atıfla, her yıl yaklaşık 600 milyon kişinin kontamine gıdalar nedeniyle hastalandığı, 420 bin kişinin hayatını kaybettiği belirtildi. Ölenlerin yaklaşık 125 binini beş yaş altı çocuklar oluşturuyor.

Açıklamada, veteriner hekimlerin çiftlikten sofraya uzanan üretim zincirinde hayvan hastalıklarının önlenmesi, gıda kaynaklı risklerin azaltılması, antibiyotik direnciyle mücadele ve halk sağlığının korunmasında stratejik sorumluluk taşıdığı vurgulandı. TVHB şu taleplerde bulundu:

• Kamuda veteriner hekim istihdamının artırılması
• Veteriner halk sağlığı hizmetlerinin güçlendirilmesi
• Mesleki yetki ve özlük haklarının güvence altına alınması
• Hayvan hastalıklarının erken tespiti ve salgınların önlenmesi için doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir Hastalık Kontrol ve İzleme Merkezi kurulması

"Çocukların sağlıklı beslenmesi geleceğin güvencesi"

2026 küresel gıda raporuna göre dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri sağlıklı beslenmenin maliyetini karşılayamıyor. TVHB, çocukların yeterli ve dengeli beslenememesinin fiziksel gelişim, öğrenme kapasitesi ve toplumların geleceği açısından ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtti. Okullarda sağlıklı beslenme programlarının yaygınlaştırılması, hayvansal protein dahil temel besinlere erişimin desteklenmesi ve çocuk yoksulluğuyla mücadelenin sosyal politikaların öncelikleri arasında yer alması gerektiği ifade edildi.

"Gıda güvenliği ulusal güvenlik meselesi"

İklim değişikliği, artan üretim maliyetleri ve doğal kaynaklar üzerindeki baskının gıda arzının sürdürülebilirliğini daha da önemli hale getirdiğini belirten TVHB, Türkiye'nin gıda güvencesi için şu adımları önerdi:

• Hayvancılıkta planlı üretimin desteklenmesi
• Üreticilerin ekonomik sürdürülebilirliğinin sağlanması
• Bilimsel araştırmalara ve koruyucu veteriner hekimlik hizmetlerine daha fazla kaynak ayrılması

Açıklamayı "Gıdaya erişim temel insan hakkıdır. Bugün alınmayan her önlem, yarının gıda ve sağlık krizlerini derinleştirecektir" sözleriyle tamamlayan TVHB, herkesin yeterli, sağlıklı ve güvenilir gıdaya ulaşabildiği bir gelecek için bilimsel üretim politikalarının, etkin denetim mekanizmalarının ve Tek Sağlık yaklaşımının güçlendirilmesi gerektiğini bir kez daha vurguladı.