Özel kalemden sınavsız mühendisliğe geçiş kamu zararı sayıldı

Sınavsız atamadan doğan kamu zararından yalnızca atamayı yapanlar sorumlu tutulmuyor. Atama onayına dayanarak yapılan maaş ödemelerinde, ödeme emrini imzalayan harcama yetkilisi de 5018 sayılı Kanun kapsamında sorumlu. Sayıştay 5. Dairesi, özel kalem müdürlüğünden mühendis kadrosuna sınavsız atanan kişiye yapılan ödemeleri kamu zararı saydı. Daire, zararın sorumlulardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesine karar verdi ve bu karar Temyiz Kurulunca tasdik edildi. Harcama yetkilisi, atama işleminde görevi olmadığını öne sürerek karar düzeltme talebinde bulundu. Sayıştay bu talebi reddetti.

Özel kalem müdürü iki buçuk ay sonra mühendis kadrosuna atandı

Olay bir büyükşehir belediyesinde yaşandı. Belediye, bir kişiyi 1 Haziran 2017'de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 59'uncu maddesi kapsamında Özel Kalem Müdürlüğü kadrosuna açıktan atadı. Aynı kişi 15 Ağustos 2017'de sınava girmeden mühendis kadrosuna atandı.

Bu atamanın ardından kişiye mühendis kadrosuna ait aylık, zam, tazminat ve ek ödemeler yapıldı. Sayıştay 5. Dairesi, bu ödemeler nedeniyle kamu zararı oluştuğuna hükmetti. Zararın sorumlulardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesine karar verdi. Temyiz Kurulu da kararı tasdik etti.

Özel kalem müdürlüğünden mühendis kadrosuna sınavsız geçilebilir mi?

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik, mühendis kadrosunu unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayıyor. Bu kadroya unvan değişikliği yoluyla atanmak için unvan değişikliği sınavında başarılı olmak gerekiyor. Ayrıca ilgili fakülte veya yüksekokuldan mezun olmak ve atanılacak kadronun unvanını ihraz etmiş olmak da şart.

Önceki düzenlemede istisnai memurluklarda çalışan veya çalışmış olanların bazı kadrolara sınavsız atanmasına imkan veren bir hüküm vardı. Ancak bu hüküm Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) kararıyla durduruldu. Ardından 7 Mayıs 2014 tarihli Yönetmelik değişikliğiyle de yürürlükten kaldırıldı.

Sayıştay bu nedenle özel kalem müdürlüğünden mühendis kadrosuna sınavsız geçişin mevzuata aykırı olduğuna karar verdi. 2017'deki atama, sınavsız geçiş imkanının kaldırılmasından sonra yapılmıştı.

Atama onayında imzası olmayan harcama yetkilisi neden sorumlu?

Kararın asıl önemli kısmı, harcama yetkilisinin sorumluluğuna ilişkin. Harcama yetkilisi, atamayı yapan İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünde görevli olmadığını savundu. Atama onayında imzasının bulunmadığını, yalnızca maaş ödemelerine ait ödeme emri belgelerini imzaladığını belirtti.

Sayıştay bu savunmayı kabul etmedi. 5018 sayılı Kanun'un 32'nci maddesine göre harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilkelerine, kanuna ve diğer mevzuata uygunluğundan sorumludur. 33'üncü maddeye göre ise ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması, gider gerçekleştirme sürecinin bir parçasıdır. Sayıştay bu hükümlerden hareketle, harcama yetkilisinin harcamanın mevzuata uygunluğunu kontrol etmekle yükümlü olduğunu kabul etti.

Ödeme belgelerine ilişkin düzenlemeler de Sayıştayın gerekçesini destekliyor. İlk atamalarda atama onayı ve işe başlama yazısının ödeme belgesine eklenmesi gerekiyor. Sayıştaya göre bu nedenle ödeme emrini imzalayan harcama yetkilisi de mevzuata aykırı ödemeden sorumlu. Atamayı bizzat yapmamış olması, ödeme aşamasındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor.

Harcama yetkilileri ödeme emrini imzalarken nelere dikkat etmeli?

Karar, hukuka aykırı bir atamanın mali sorumluluğunun yalnızca atama sürecinde görev alanlarla sınırlı kalmayabileceğini gösteriyor. Atamaya dayanarak yapılan ödemelerde harcama yetkilisi de sorumlu tutulabiliyor.

Bu nedenle harcama yetkilileri, ödeme emri belgesini imzalarken yalnızca atamanın onaylanmış olmasıyla yetinmemeli. Ödemenin dayanağı olan işlemin mevzuata uygun olup olmadığını da kontrol etmeli. Özellikle ilk atamalarda ödeme belgesine eklenen atama onayı ve işe başlama yazısının incelenmesi gerekiyor. Kamu kaynağından yapılan her ödeme, aynı zamanda hukuka uygunluğu gözetilmesi gereken bir mali işlemdir.