Kız çocuk yetim aylığı çalışırsa kesilir mi? 5434 ve 5510

Kız çocuğun çalıştığı işin kadrolu ya da kadrosuz olması, tek başına yetim aylığını belirlemiyor. Belirleyici olan, vefat eden anne veya babanın hangi kanuna tabi olduğu ve kaç yıl hizmeti bulunduğu. 5510 sayılı Kanun'a tabi olanlarda kız yetimin herhangi bir statüde çalışması aylığa engel. 5434 sayılı Kanun kapsamında ise 10 yıl ve daha fazla hizmeti olan ebeveynden aylık alan kız çocuğu, memurluk dışındaki işlerde çalışsa da aylığını almaya devam ediyor.

5434 sayılı Kanun'a göre kız çocuğa yetim aylığı şartları

5434 sayılı Kanun'a göre kız yetime aylık bağlanmasında iki şart öne çıkıyor. Birincisi, kız çocuğun evli olmaması, yani bekar ya da dul olması. İkincisi ise Devlet memuru statüsünde görev yapmaması ve bu görevi nedeniyle kendisine aylık bağlanmamış olması.

Bu kurala göre işçi, esnaf veya yabancı ülke mevzuatına tabi çalışmak, aylığın bağlanmasına ya da bağlanan aylığın ödenmesine engel oluşturmuyor.

10 yıl ve üzeri hizmeti olan ebeveynden aylık alan kız yetim çalışabilir mi?

Evet. Anne veya baba 10 yıl ve daha fazla hizmeti varken vefat etmişse, kız çocuk özel veya kamu sektöründe çalışabiliyor. Bu ebeveynlerin tek birinden, tercih sonucu yetim aylığı alan kız çocuğu için de durum aynı. Memurluk dışında işçi (5510/4-a), esnaf (5510/4-b) ya da yabancı ülke mevzuatına tabi olarak çalışması, yetim aylığı bağlanmasına engel değil.

Hizmet süresi 5-10 yıl arasındaysa çalışmak aylığı engeller mi?

Bu durumda kural değişiyor. Anne veya baba, hizmet süresi 5 ila 10 yıl arasındayken vefat etmişse, kız çocuğa aylık bağlanması için evli olmama ve Devlet memuru olmama şartına ek olarak hiçbir statüde çalışmama şartı da aranıyor.

1 Ekim 2008'den önce memurluk hizmeti bulunan ve hakkında hala 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanan kişiler için 5510 sayılı Kanun'un geçici 4'üncü maddesi esas alınıyor. Bu maddeye göre, hizmet süresi 5 ile 10 yıl arasındayken vefat eden ebeveynin kız çocuğu memur, işçi, esnaf veya yabancı ülke mevzuatına tabi olarak çalışıyorsa, aylık bağlanmıyor ya da ödenmiyor.

5510 sayılı Kanun'a göre kız çocuğa yetim aylığı şartları

5510 sayılı Kanun'da şartlar 5434'ten farklı. Kız çocuğa yetim aylığı bağlanması için üç şart aranıyor:

• Evli olmamak (bekar veya dul olmak).
• Devlet memuru, işçi, esnaf ya da yabancı ülke mevzuatına tabi olarak çalışmamak.
• Kendi sigortalılığı nedeniyle kendisine gelir veya aylık bağlanmamış olmak.

Kadrolu veya kadrosuz çalışmak yetim aylığını etkiler mi?

5510 kapsamında yetim aylığı alabilmek için yurt dışı dahil hiçbir statüde (5510/4/1-a, b, c) çalışmamak gerekiyor. Bu nedenle görevin kadrolu ya da kadrosuz olması arasında bir fark gözetilmiyor. Kız çocuk sigortalı olarak çalışıyorsa, SGK yetim aylığını ödemiyor.

5434 kapsamında ise durum farklı. Anne veya baba 10 yıl ve daha fazla hizmeti varken vefat etmişse, kız çocuğun sigortalı olarak yaptığı işin kadrolu ya da kadrosuz olması aylığı etkilemiyor. SGK yetim aylığını ödemeye devam ediyor.