657'deki 'mesleği ile ilgili öğrenim' ibaresinden ne anlaşılmalıdır?

657 sayılı Kanunun 36'ncı maddesindeki "mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı taktirde.." hükmünde yer alan "mesleği ile ilgili öğrenim" ibaresinden ne anlaşılmalıdır?

657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (A)-9 uncu bendinde yer alan "Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi uygulanır."hükmünün uygulamasında bazı sorunlar yaşanmaktadır. Özellikle mesleği ile ilgili öğrenimin neleri kapsadığı tartışmalara yol açmaktadır. Aşağıda bu husus detaylı bir şekilde açıklanmaktadır.

Bu konuyu örnekler vasıtasıyla açıklamaya çalışmak daha belirgin olacaktır. Örneğin İnşaat Mühendisliği bölümünden İnşaat Mühendisi olarak mezun olan personelin Makina Mühendisliğiyle ilgili olarak Doktora çalışması yaparak doktor unvanını alması halinde söz konusu doktora programının 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin "Ortak Hükümler" bölümü (A)-9 uncu bendi kapsamında değerlendirilmesi yapılabilecekmidir ?

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 36 ncı maddesinin (A)-9 uncu bendinde; "Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yüksek öğrenim üstü master derecesi almış olanlarla yüksek öğrenim kurumlarında en az bir yıl ilave öğrenim yaparak lisans üstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe ilerlemesi, tıpta uzmanlık belgesi alanlara, meslekleri ile ilgili öğrenim dallarında doktora yapanlara bir derece yükseltilmesi uygulanır.

Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi uygulanır.", 10 uncu bendinde ise; "Doktora üstü üniversite doçentliği unvanını üniversitede görevli iken kazananlara bir derece, diğer memuriyetlerde iken bu unvanı kazananlara iki kademe ilerlemesi uygulanır." hükümleri yer almaktadır.

Yukarıdaki hükümlerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, halen ilgilinin teknik hizmetler sınıfında çalışıyor olmasına karşın ilgilinin doktorasını teknik hizmetler alanına girebilecek fakat kişinin mesleğiyle ilgili olmayan birr alanda yapmış olması karşısında bitirmiş olduğu doktora programının 657 sayılı Kanunun değişik 36 ncı maddesinin (A)-9 uncu bendi kapsamında değerlendirilerek söz konusu fıkra hükmünden yararlanması mümkün bulunmamaktadır. Devlet Personel Başkanlığının görüşü ise bunun tersi yönündedir.

Konuyu başka bir örnekle açıklamak gerekirse; Müfettiş olarak görev yapan bir personelin felsefe alanında doktora yapması halinde nasıl bir uygulama yapılacaktır ?

Felsefe alanının kişinin mesleğiyle çok alakalı bir alan olmaması nedeniyle 657 sayılı Kanunun değişik 36 ncı maddesinin (A)-9 uncu bendi kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. (DPB Mütalaalar Bülteni, Sayı 5, sayfa 8) Görüleceği üzere, Devlet Personel Başkanlığının bu görüşü daha isabetlidir. Zaten bu maddenin amacı kişilerin meslekleriyle ilgili alanlarda yetişmelerinin teşvik edilmesidir.

Yukarıda hükümlerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde,

Sonuç olarak 657 sayılı Kanunun değişik 36 maddesinin (A)-9 uncu bendinde yer alan "Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi uygulanır."hükmündeki mesleği ile ilgili öğrenim ibaresinin çok iyi değerlendirilmesi gerekmektedir. Personelin Genel İdare Hizmetleri sınıfında veya Teknik Hizmetler sınıfında çalışıyor olması tek başına belirleyici değildir. Önemli olan husus bitirilen doktora programının personelin halen yapmakta olduğu meslekle alakalı olmasıdır. Örneğin, halen Genel İdare Hizmetleri Sınıfında çalışan bir şefin doktorasını "Türk Kamu Yönetiminde Merkezi İdarenin Yeniden Yapılandırılmasında Örnek bir Model" adındaki teziyle tamamlamış olması hususu göz önünde bulundurularak bitirmiş olduğu doktora programının 657 sayılı Kanunun değişik 36 maddesinin (A)-9 uncu bendi kapsamında değerlendirilerek söz konusu hükümden yararlanması mümkün olabileceğini söylememiz mümkündür. Dolayısıyla personelin bitirmiş olduğu okulla veya bölümle mesleği birebir örtüşmemektedir. Ancak, şunu da belirtmek gerekir ki Devlet Personel Başkanlığının görüşü Teknik Hizmetler Sınıfında görevli bir personelin Teknik Hizmetler Sınıfıyla ilgili bir alanda doktora yapması 657 sayılı Kanunun değişik 36 maddesinin (A)-9 uncu bendinden yararlanması için yeterlidir.