Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Resmi Gazetede'de Yayımlandı.
KANUN
ÇOCUK KORUMA KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN
|
Kanun No. 7593 |
Kabul
Tarihi: 8/8/2026 |
MADDE 1- 10/7/1953 tarihli ve 6136
sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanuna 13
üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
"MADDE 13/A- Ateşli silahın dikkat ve özen
yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi suretiyle çocuk tarafından
ele geçirilmesine neden olan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka
bir suç oluşturmadığı takdirde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır."
MADDE 2- 26/9/2004 tarihli ve 5237
sayılı Türk Ceza Kanununun 31 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "oniki yıldan onbeş yıla;"
ibaresi "onüç yıldan onsekiz
yıla;", "dokuz yıldan onbir yıla" ibaresi "on
yıldan oniki yıla", "yedi yıldan" ibaresi "dokuz
yıldan" şeklinde ve üçüncü fıkrasında yer alan "onsekiz
yıldan yirmidört yıla;" ibaresi "ondokuz yıldan yirmiyedi
yıla;", "oniki yıldan onbeş
yıla" ibaresi "onbeş yıldan onsekiz
yıla", "oniki yıldan fazla" ibaresi "onbeş yıldan fazla" şeklinde değiştirilmiş ve maddeye
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"(4) Somut olayda;
a) Kasta dayalı kusurun ağırlığı,
b) Güdülen amaç ve saik,
c) Suçun işleniş şekli,
d) Daha önceden kasıtlı bir suçtan dolayı hapis
cezasına mahküm edilmiş olma,
hususlarından biri ya da birkaçı göz önünde bulundurularak
kasten öldürme (madde 81, 82) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama
(madde 87, fıkra 2 ve 4) suçlarını işleyen onbeş
yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını
doldurmamış olan kişiler hakkında üçüncü fıkra hükümleri uygulanmayabilir.
Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup
da onbeş yaşını doldurmamış ceza sorumluluğu
bulunan kişiler hakkında ise ikinci fıkra hükümleri yerine üçüncü fıkra
hükümleri uygulanabilir."
MADDE 3- 5237 sayılı
Kanunun 233 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "bir yıla" ibaresi
"üç aydan iki yıla", ikinci fıkrasında yer alan "üç aydan bir yıla" ibaresi
"altı aydan iki yıla", üçüncü fıkrasında yer alan "üç aydan bir yıla"
ibaresi "bir yıldan üç yıla" şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki
fıkra eklenmiştir.
"(4) Birinci ve üçüncü fıkralarda tanımlanan
fiiller nedeniyle çocuğun kasten öldürme (madde 81, 82) ve neticesi
sebebiyle ağırlaşmış yaralama (madde 87, fıkra 2 ve 4) suçunu işlemesi
halinde şikayet aranmaksızın, faile bu madde
uyarınca verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır."
MADDE 4- 4/12/2004 tarihli ve 5271
sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 174 üncü maddesinin birinci fıkrasına
aşağıdaki bent eklenmiştir.
"e) Onbeş yaşını
doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaksızın düzenlenen,"
MADDE 5- 13/12/2004 tarihli ve
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 11 inci
maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Çocuk tutukluların" ibaresi "Çocuk
hükümlülerin veya tutukluların" şeklinde değiştirilmiş ve ikinci fıkrasında
yer alan "çocuklar," ibaresinden sonra gelmek üzere "suç türleri," ibaresi
eklenmiştir.
MADDE 6- 5275 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin üçüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar
eklenmiştir.
"(3) Çocuk hükümlülerin çocuk
kapalı ceza infaz kurumundan çocuk eğitimevine
ayrılmalarına 89 uncu madde uyarınca psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi,
sosyal çalışmacı, psikolojik danışman, rehberlik uzmanı, öğretmen ve
Türkiye Barolar Birliğinin çocuk hakları komisyonundan görevlendireceği
avukat gibi en az bir uzman görevlinin de katılımıyla idare ve gözlem
kurulu tarafından en geç üç ayda bir yapılan değerlendirme sonucunda karar
verilir. Çocuk eğitimevine ayırmaya ilişkin olarak tutum ve
davranışları olumsuz değerlendirilen çocuk hükümlülerin yeniden
değerlendirilmeye tabi tutulma süreleri altı ayı geçemez."
"(4) Aşağıdaki hallerde çocuk hükümlüler hakkında
verilen cezalar doğrudan çocuk eğitimevlerinde
yerine getirilir:
a) Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az
süreli hapis cezasına mahküm olanlar.
b) Taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az
süreli hapis cezasına mahküm olanlar.
(5) Doğrudan çocuk eğitimevine
alınanlar dahil olmak üzere bu kurumlarda bulunan
çocuk hükümlülerden;
a) Firar edenler veya başka bir fiilden dolayı
haklarında tutuklama kararı verilenler,
b) Kapalı ceza infaz kurumuna iade veya odaya
kapatma disiplin cezası alıp, bu cezası kesinleşmiş olanlar veya asayiş ve
düzenin sağlanması amacıyla disiplin cezası kesinleşmemiş olsa bile eylemi
kurum düzeni ya da kişi güvenliği bakımından tehlike oluşturanlar,
idare ve gözlem kurulu kararıyla çocuk kapalı ceza infaz
kurumlarına gönderilirler.
(6) Çocuk hükümlülerin, suç ve ceza türlerine göre,
çocuk eğitimevlerine ayrılıp ayrılmamalarına,
çocuk eğitimevlerinde geçirecekleri sürelere,
çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilmelerine, doğrudan çocuk eğitimevlerine alınmalarına, doğrudan çocuk eğitimevlerine alınanların çocuk kapalı ceza infaz
kurumlarına gönderilmelerine ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar
yönetmelikte gösterilir."
MADDE 7- 5275 sayılı Kanunun 107 nci
maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"(5) Türk Ceza Kanununun kasten
öldürme suçları (madde 81, 82 ve 83), cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen
suçlar (madde 102 ve 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti
suçu (madde 188) ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu (madde 220) hariç
olmak üzere, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında, hükümlünün onbeş yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda
geçirdiği bir gün, iki gün olarak dikkate alınır."
MADDE 8- 30/3/2005 tarihli ve 5326
sayılı Kabahatler Kanununa 43/B maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki
madde eklenmiştir.
"Amaç dışı bıçak taşıma
MADDE 43/C- (1) Her ne ad altında olursa olsun, 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve
Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan her tür
bıçak ile diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin;
a) 11/9/1981 tarihli ve
2521 sayılı Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av
Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanuna göre
ruhsatlandırılan yerler ile ilgili yönetmeliğe göre ruhsatlandırılan
işyerleri dışında satışı ve sergilenmesi,
b) Onsekiz yaşından küçük
çocuklara satılması ve çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması,
yasaktır.
(2) Birinci fıkrada sayılan yasaklara uymayan
kişiye beşbin Türk Lirası, kabahate konu bıçak
veya aletlerin sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde ise onbin Türk Lirası idari para cezası verilir. Ayrıca bu
kabahatin işlendiğini öğrenen işletici veya sorumlunun yetkili makamlara
bildirim yapmaması halinde beşbin Türk Lirası
idari para cezası verilir.
(3) Birinci fıkrada sayılan kabahatin konusunu oluşturan
veya işlenmesi suretiyle elde edilen eşyanın mülkiyetinin kamuya
geçirilmesine karar verilir.
(4) Birinci fıkrada sayılan kabahat dolayısıyla
idari para cezasına ve elkoymaya kolluk
görevlileri, mülkiyetin kamuya geçirilmesine mülki amir tarafından karar
verilir.
(5) Birinci fıkradaki kabahati işlediği sırada onbeş yaşını doldurmamış çocuk hakkında çocuğun üstün
yararı gözetilerek, 3/7/2005 tarihli ve 5395
sayılı Çocuk Koruma Kanunu hükümleri uyarınca koruyucu, destekleyici ve
yönlendirme tedbirlerine karar verilmesi amacıyla mülki amir tarafından
çocuk hakiminden tedbir talebinde bulunulur.
(6) Bu madde hükümleri internet satışları ve
mesafeli satışlar için de uygulanır.
(7) Bir sanat veya mesleğin icrası ve eğitim için
gerekli bıçak, şiş ve benzerlerinin icra yerinde ve icra eden kişilerce
kullanılması, bulundurulması ve taşınması bu madde hükümlerine tabi
değildir."
MADDE 9- 3/7/2005 tarihli ve 5395
sayılı Çocuk Koruma Kanununa 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere
aşağıdaki madde eklenmiştir.
"Yönlendirme tedbirleri
MADDE 5/A- (1) 5 inci maddede düzenlenen koruyucu
ve destekleyici tedbirlerin yanında bu maddede düzenlenen yönlendirme
tedbirleri, ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar bakımından,
çocuklara özgü güvenlik tedbiri olarak anlaşılır.
(2) Yönlendirme tedbirleri olarak;
a) Sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri: Spor
kulüpleri, gençlik merkezleri, spor tesisleri ile ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarında; Gençlik ve Spor Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile
yerel yönetimler tarafından yerine getirilmek üzere çocukların 20 saatten
300 saate kadar psikososyal gelişimine katkı
sağlayacak görev almalarına,
b) Dijital risklerden korunma
tedbiri: Kullandığı telefon cihazı, telefon hattı veya her türlü
bilgisayar, tablet ve benzeri dijital cihazın bildirilerek cihazın tedbir
kararından sonraki hareketlerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile
Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından 3 aydan az 2 yıldan fazla olmamak
üzere çeşitli takip yazılımlarıyla ilgili kurum denetimine açmaya, riskli
olarak tanımlı bazı dijital mecralar, uygulamalar ve dijital platformlara
erişimin engellenmesine,
c) Kitap ve kütüphane tedbiri: Kütüphane ve okuma
salonu gibi yerlerde Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı,
üniversiteler ile yerel yönetimler tarafından yerine getirilmek üzere 20
saatten 300 saate kadar psikososyal gelişimine
katkı sağlayacak görev almaya veya bu kuruluşların yetkililerince
belirlenen eserleri okumaya,
d) Çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri: Tarım
ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı,
üniversiteler ile yerel yönetimler tarafından yerine getirilmek üzere 20
saatten 300 saate kadar park, bahçe, sahil gibi belirlenecek bir bölgede
çevre temizliği yapmaya, belirlenecek bitkilerin bakımı, ağaçlandırma ve
çiçeklendirme faaliyetlerine katılmaya,
e) Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve
uyarıcı madde ile davranışsal bağımlılık tedbiri: Sağlık Bakanlığı, Aile ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Yeşilay tarafından yerine getirilmek üzere
çocukların sağlıkları için tehlike oluşturan bağımlılıklarının tedavi ve rehabilitasyonu için belirlenecek programları
tamamlamaya,
hükmedilir.
(3) Bu tedbirlerin yerine getirilmesinde 45 inci
maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları uygulanır.
(4) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir."
MADDE 10- 5395 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine aşağıdaki
fıkralar eklenmiştir.
"(4) Akıl hastalığı, akıl
zayıflığı, alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılığı, davranışsal
bağımlılık ya da ağır tehlike arz eden bulaşıcı hastalık nedeniyle kendisi
veya başkaları açısından ciddi tehlike oluşturduğu değerlendirilen ve
herhangi bir suretle Sağlık Bakanlığına veya üniversitelere bağlı yataklı
sağlık kurumlarına gelen veya getirilen çocuk hakkında, tedaviye ihtiyaç
bulunduğunun ilgili uzman hekim tarafından tespit edilmesi halinde, acil
korunma kararı alınması amacıyla yirmi dört saat içinde rapor düzenlenir. Sağlık kurumu, uzman hekim raporunun düzenlendiği
tarihten itibaren en geç yirmi dört saat içinde çocuk hakimine başvurur.
Başvurudan itibaren en geç kırk sekiz saat içinde ilgili dal uzman
hekiminin yer aldığı üç uzman hekimden oluşan resmi sağlık kurulu
tarafından düzenlenen rapor mahkemeye sunulur.
(5) Hakim, başvuru ve sağlık kurulu raporunu
değerlendirerek talep hakkında en geç kırk sekiz saat içinde karar verir.
Çocuğun sağlık kuruluşuna gelmesi veya getirilmesinden hakim kararının
sağlık kuruluşuna tebliğine kadar geçen sürede, çocuğa gerekli görülen
tıbbi müdahale ve tedavi uygulanır. Bu süreçte ihtiyaç duyulması halinde
kolluktan yardım istenebilir. Kolluk, bu kapsamda yapılan talepleri,
kanunla kendisine tanınan yetkiler çerçevesinde yerine getirir.
(6) Hakim, çocuğun üstün yararını gözeterek çocuğun
bulunduğu yerin gizli tutulmasına ve gerekli görmesi halinde kişisel
ilişkinin kurulmasına veya sınırlandırılmasına karar verebilir. Hakim,
sağlık kurulu raporunu dikkate alarak acil korunma kararının
kaldırılmasına, devamına veya çocuğun durumuna uygun başka bir koruyucu ve
destekleyici tedbire karar verir."
MADDE 11- 5395 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan "Suça sürüklenen" ibaresi "Adli süreçteki" şeklinde
değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"(4) Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde
durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerine
bildirilir."
MADDE 12- 5395 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine aşağıdaki
fıkralar eklenmiştir.
"(2) Adli süreçteki çocuklar hakkında yapılan
yargılama sonunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi
halinde 5/A maddesinde düzenlenen yönlendirme tedbirlerinden uygun görülen
biri veya birkaçı da denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır. Bu
fıkra uyarınca hükmedilecek yükümlülükler 5/A maddesinde belirtilen
kurumlar tarafından yerine getirilir.
(3) Suçun işlenmesi nedeniyle mağdurun veya kamunun
uğradığı zararın az olması halinde adli süreçteki çocuklar hakkında hükmün
açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için zararın
giderilmesi şartı aranmayabilir."
MADDE 13- 5395 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin üçüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"(3) Onbeş yaşını
doldurmamış çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunludur.
Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından onbeş yaşını doldurmuş çocuk hakkında sosyal inceleme
yaptırılmaması halinde, gerekçesi iddianamede veya kararda gösterilir."
MADDE 14- 5395 sayılı Kanunun 45 inci maddesinin üçüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar
eklenmiştir.
"(3) Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin ilgili
kurum veya kuruluş tarafından yerine getirilmesi sırasında gerekmesi
halinde kolluktan yardım istenebilir."
"(4) Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yerine
getirilmesinde kurumların koordinasyonu merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı tarafından; il ve ilçelerde kurumların koordinasyonu ile takibi
vali ve kaymakam tarafından sağlanır. Bu amaçla il ve ilçelerde sekretarya
hizmetleri aile ve sosyal hizmetler il müdürlükleri tarafından yürütülür.
Hakim veya mahkeme tarafından verilen koruyucu ve destekleyici tedbir
kararları, yerine getirilmek üzere ilgili kurum veya kuruluşa gönderilir.
(5) Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici
tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket eden ana, baba, vasi veya
bakım ve gözetiminden sorumlu kimse, fiil suç teşkil etse dahi ihlal edilen
tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre çocuk hakimi kararıyla
üç günden on güne kadar tazyik hapsi ile cezalandırılır. Bu kararlara karşı
14 üncü madde uyarınca itiraz yoluna gidilebilir. Tazyik hapsine ilişkin
kararlar, kesinleşmesini müteakip Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yerine
getirilir. Bu kararlar çocuk hakimi tarafından ilgili kuruma bildirilir."
MADDE 15- (1) 24/5/1983 tarihli ve
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(f) bendinin (17) numaralı alt bendinde yer alan "suça sürüklenen" ibaresi "adli
süreçteki" şeklinde değiştirilmiştir.
(2) 4/12/2004 tarihli ve
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 253 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendinde yer alan "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki"
şeklinde değiştirilmiştir.
(3) 3/7/2005 tarihli ve
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun;
a) 1 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki",
b) 2 nci maddesinin
birinci fıkrasında yer alan "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki",
c) 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan "Suça sürüklenen" ibaresi "Adli
süreçteki", (c) bendinde yer alan "suça sürüklenen" ibaresi "adli
süreçteki",
ç) 11 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"suça sürüklenen" ibaresi "hakkında adli süreç yürütülen",
d) 12 nci maddesinin
birinci fıkrasında yer alan "Suça sürüklenen" ibaresi "Adli süreçteki",
e) 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"suça sürüklenen" ibaresi "hakkında adli süreç yürütülen",
f) 20 nci maddesinin
birinci fıkrasında yer alan "Suça sürüklenen" ibaresi "Adli süreçteki",
g) 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki",
ğ) 26 ncı maddesinin
birinci fıkrasında yer alan "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki",
h) 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde yer alan "Suça sürüklenen" ibaresi "Adli süreçteki", (c) bendinde
yer alan "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki",
ı) 31 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan
"suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki",
i) 34 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendinde yer alan "Suça sürüklenen" ibaresi "Adli süreçteki",
j) 37 nci maddesinin
birinci fıkrasında yer alan "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki",
k) 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (e)
bendinde yer alan "Suça sürüklenmesi" ibaresi "Hakkında adli süreç
yürütülmesi",
şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 16- Bu Kanunun;
a) 8 inci maddesi ile 5326 sayılı Kanuna eklenen
43/C maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü 1/12/2026
tarihinde,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
MADDE 17- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.