AYM'den koçbaşıyla kapının kırılmasında kritik karar!

Anayasa Mahkemesi, adli kontrol altında olan ve adresi bilinen şüphelinin boş olduğu bilinebilecek konutuna koçbaşıyla girilmesini "ölçüsüz" buldu. Mahkeme, kapı kırılmasından doğan zararın tazmin edilmemesini konut dokunulmazlığı hakkının ihlali saydı.

Aramada Kapı Kırılması Her Zaman Hukuki mi?

Anayasa Mahkemesi'nin 2021/6080 başvuru numaralı Ali Kaya kararına konu olan olayda, "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" soruşturması kapsamında başvurucunun evinde arama yapılmıştır. Kolluk güçleri, "Polis, kapıyı açın" ihtarına yanıt alamayınca kapıyı koçbaşıyla kırarak içeri girmiştir. Ancak başvurucunun, o tarihte zaten aynı soruşturma kapsamında "konutu terk etmeme" adli kontrolü altında olduğu ve adres değişikliğinin mahkeme kararıyla onaylandığı ortaya çıkmıştır.

AYM: "Adresi Bilinen Şahsın Kapısı Kırılmamalıydı"

AYM yaptığı incelemede, arama kararının hukuki bir dayanağı olduğunu ve meşru bir amaç taşıdığını kabul etmiştir. Ancak müdahalenin "ölçülülük" ilkesine aykırı olduğuna dikkat çekmiştir. Yüksek Mahkeme, şu gerekçelerle ihlal kararı vermiştir:

Adres Bilgisi Mevcut: Başvurucu zaten adli kontrol altındadır ve nerede olduğu devletin resmi kayıtlarında mevcuttur.

Boş Olduğu Bilinebilir: Şahsın adli kontrolü başka bir adreste sürdüğü için arama yapılan konutun boş olduğu kolluk güçlerince bilinebilir durumdadır.

Daha Hafif Yöntemler: Kapıyı koçbaşıyla kırmak yerine çilingir gibi daha az zarar verecek yöntemler denenebilirdi.

Zararın Tazmin Edilmemesi: Oluşan maddi zararın (kırılan kapı) ve manevi etkilerin idare tarafından karşılanmaması, külfeti tamamen vatandaşa yüklemiştir.

Tazminat Davalarında "Kategorik Red" Dönemi Bitiyor

Yerel mahkeme (Kars 1. Ağır Ceza Mahkemesi), Yargıtay'ın "konuttaki eşyalara zarar verilmediği sürece kapının kırılmasından idare sorumlu tutulamaz" şeklindeki yerleşik içtihadına dayanarak davayı reddetmiştir. AYM ise bu yaklaşımı eleştirerek, mahkemelerin somut olayın koşullarına bakmaksızın "genel ve soyut gerekçelerle" tazminat taleplerini reddetmesini anayasaya aykırı bulmuştur.

Kararın Sonucu ve Giderim

AYM, başvurucunun konut dokunulmazlığı hakkının ihlal edildiğine oy birliğiyle karar vermiştir. İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosya, yeniden yargılama yapılmak üzere Kars 1. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmiştir. Ayrıca başvurucuya 30.975,20 TL yargılama gideri ödenmesine hükmedilmiştir. Kararı görmek için tıklayınız.