Prof. Unutmaz: Önümüzdeki 10 yıl ölmeyin, yaşlanma bitecek

ABD'deki Jackson Laboratory'de görev yapan immünolog Prof. Dr. Derya Unutmaz, yapay zekanın biyoloji ve tıptaki etkisiyle yaşlanmanın yakın gelecekte tersine çevrilebileceğini savunuyor. Unutmaz'ın "Önümüzdeki 10 yıl ölmemeye çalışın" tavsiyesi sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Bilim çevrelerinin bir bölümü ise bu takvimi fazla iyimser buluyor. Memurlar.net immünolog Prof. Dr. Derya Unutmaz'ın bilim dünyasında ses getiren görüşlerini derledi.

Derya Unutmaz kimdir?

Derya Unutmaz, The Jackson Laboratory'de çalışan bir immünolog ve yaşlanma araştırmacısı; aynı zamanda OpenAI'ın modellerine erken erişim sağlanan bilim insanlarından biri. Türkiye'de tıp eğitimini tamamladıktan sonra ABD'de Rockefeller Üniversitesi ve New York Üniversitesi'nde immünoloji üzerine çalıştı.

Unutmaz'ın yaşlanmaya ilişkin öngörüleri yeni değil. Free Radicals podcast'inde anlattığına göre 20 yıl önce kurduğu Biosingularity adlı internet sitesinde 2035'e kadar hastalıkların çoğunun tedavi edilebileceğini, 2045'te ise yaşlanmanın tersine çevrileceğini öngörmüştü. Yapay genel zekanın beklenenden erken geldiğini düşündüğü için bu tarihi 2040 civarına çekti.

Unutmaz yaşlanma hakkında ne dedi?

Unutmaz'ın son açıklamaları, biyokimyacı Rhonda Patrick'in FoundMyFitness podcast'ine konuk olduğu bölümde öne çıktı. Bölüm 19 Temmuz 2026'da yayımlandı ve yaklaşık 2 saat 45 dakika sürüyor.

Unutmaz bu yayında bilimsel ilerlemenin giderek hızlandığını anlattı. Ona göre 10 yıl sonra bir yılda yaşanacak ilerleme bugünkü 20 yıla denk gelecek; en fazla 15-20 yıl içinde yaşlanma süreci tamamen tersine çevrilebilecek ve 80-90 yaşındaki biri 30-40 yaşlarına dönebilecek.

Unutmaz'ın X hesabındaki paylaşımı da benzer bir takvim çiziyor. Paylaşıma göre ömür kaçış hızına en geç 2040 civarında ulaşılacak, 2045'e gelindiğinde ise hastalık ya da yaşlanma kaynaklı ölümler tamamen ortadan kalkacak.

"10 yıl ölmeyin" sözü ne anlama geliyor?

Unutmaz'ın tavsiyesi, yaşlanma araştırmacısı Aubrey de Grey'in ortaya attığı "ömür kaçış hızı" kavramına dayanıyor. Bu kavram, tıptaki ilerlemelerin her geçen yıl için kalan yaşam beklentisine bir yıldan fazla eklediği varsayımsal noktayı tanımlıyor.

Unutmaz bu sözü yalnızca son podcast'te kullanmadı. 17 Ağustos 2025'te yapay zeka anlatıcısı Jon Hernandez'e verdiği röportajda da yaşlanmanın 10-15 yıl içinde tersine çevrilebileceğini söylemiş, 10 yıl yaşayanların 5 yıl daha kazanacağını belirterek hayatta kalmaya çalışılmasını tavsiye etmişti.

Rhonda Patrick de yayında, Unutmaz'ın önümüzdeki 10-15 yılda ölmekten kaçınabilenlerin fazladan 50 yıl yaşayabileceği yönündeki sözünü hatırlattı. Unutmaz bu ifadeyi doğruladı.

Yapay zeka yaşlanmayı nasıl geri çevirecek?

Unutmaz'a göre yapay zeka, düzensiz çalışan genleri belirleyecek, proteinleri düzeltecek, metabolizmayı onaracak ve insan organlarının "dijital ikizlerini" oluşturarak yaşlanmayı geri çevirmeye yardım edecek.

Unutmaz, yaşlanmayı basit bir aşınma olarak görmüyor. Ona göre yaşlanma, biyolojik bilginin ve dayanıklılığın kaybı. Bugünkü sağlık sistemini "hastalık bakımı" olarak nitelendiren bilim insanı, kişinin biyolojik göstergelerini sürekli izleyen yapay zeka destekli bir sağlık koçu öngörüyor. Hekimlerin yapay zeka kullanmamasının ise etik dışı hale gelmeye başladığını düşünüyor.

Unutmaz, aynı görüşleri Türkiye'de de dile getirdi. Webrazzi'nin haberine göre Webrazzi AI 2026 etkinliğinde yaşlanmanın kaçınılmaz olmadığını, bunun biyolojik bir program olduğunu ve uygun teknolojilerle geri çevrilebileceğini söyledi.

Bilim çevreleri bu iddialara ne diyor?

Unutmaz'ın öngörüleri, bilim dünyasında kabul görmüş bir bulgu değil, kişisel bir tahmin niteliği taşıyor. Podcast özetinde de ömür kaçış hızına 8-10 yıl içinde ulaşılabileceği görüşünün yerleşik bir bulgu olmadığı, Unutmaz'ın kendi öngörüsü olduğu vurgulanıyor.

Unutmaz da sınırları kabul ediyor. Hücresel yeniden programlamanın yaşlanmanın tüm belirtilerini aynı anda geri çevirmediğini açıkça belirtiyor. Kendisi de yaradılışı gereği iyimser olduğunu söylüyor.

Benzer iddialara yaşlanma biyologlarından ciddi itirazlar geliyor. Nobel ödüllü Demis Hassabis yapay zekanın 5-10 yıl içinde tüm hastalıkları tedavi etmeye yardım edebileceğini söylediğinde, önde gelen yaşlanma biyologları bunu hayalcilik, hatta fantezi olarak nitelendirmişti. Eleştirmenler, yapay zeka modellerini eğitecek kritik biyolojik verilerin hala eksik olduğunu, deneylerin ve klinik çalışmaların da takvimi değiştiremeyecek kadar yavaş ilerlediğini savunuyor.