Eski bakanın CEO'luğuna hukukçu tepkisi: Yasal ama meşru mu?

Hukukçu yazar Fikri Akyüz, eski bakanların ilgili şirketlerde üst yönetici olmasını eleştirdi. 2531 sayılı Kanun üç yıllık yasak öngörüyor.

Kaynak : Memurlar.Net - Özel
Haber Giriş : 17 Kasım 2026 00:23, Son Güncelleme : 17 Kasım 2026 00:24
Eski bakanın CEO'luğuna hukukçu tepkisi: Yasal ama meşru mu?

Hukukçu yazar Fikri Akyüz, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda kamu görevinden ayrılan bakanların, görevleri sırasında ilişkili oldukları şirketlerde üst yönetici olmasını eleştirdi. Akyüz, örnek olarak eski Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Mehmet Cahit Turhan'ı gösterdi. Paylaşımında "Yasal mı? Yasal. Peki her yasal olan meşru mudur?" diye sordu. Turhan'ın bakanlığı 10 Temmuz 2018 tarihinde başladı, 28 Mart 2020 tarihinde sona erdi.

Yönlendirme tabelası eleştirisi

Akyüz, Turhan'ın bakanlığı döneminde Bakanlığa hitaben bir paylaşım yaptığını aktardı. Paylaşımında, TEM otoyolunda Dilovası rampasından Gebze kavşağına ilerlerken sol refüjdeki ilk "İstanbul" tabelasının sürücüleri Kuzey Marmara Otoyolu'na yönlendirdiğini belirtmişti.

Bu yönlendirmenin sürücüleri daha uzun ve daha pahalı yola soktuğunu savunan Akyüz, tabelanın kaldırılmasını istemişti. Tabelanın hala yerinde durduğunu söyledi.

Türkiye'de yasak üç yıl sürüyor

Kamu görevinden ayrılanlar için 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun bir sınır getiriyor. Kanunun 2'nci maddesine göre görevden ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları kuruma karşı, ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o kurumdaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan veya dolaylı olarak görev ve iş alamıyor.

Aynı madde bu kişilerin taahhüde girmesini, komisyonculuk ve temsilcilik yapmasını da yasaklıyor. Kanunun 4'üncü maddesi, aykırı davrananlar için altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörüyor. Kanunun 1'inci maddesi kapsamı "aylık, ücret veya ödenek almak suretiyle görev yapmış olanlar" biçiminde tanımlıyor; madde metninde bakanlar ayrıca sayılmıyor.

Kamu görevlilerinin etik davranış ilkelerini düzenleyen 5176 sayılı Kanun ise bakanları açıkça dışarıda bırakıyor. Kanunun 1'inci maddesi, "Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar, Türk Silahlı Kuvvetleri ve yargı mensupları ve üniversiteler hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz" hükmünü taşıyor. Bu hüküm, Kamu Görevlileri Etik Kurulu'nun bakanlar hakkında inceleme yapmasının önünde duruyor.

ABD ve İngiltere'de yasak lobiye bakıyor

Amerika Birleşik Devletleri'nde temel hüküm 18 U.S.C. 207. Bu madde özel sektörde çalışmayı yasaklamıyor; görevden ayrılan kişinin "etkileme kastıyla" federal kurumlara yönelik temas kurmasını ve nezdinde görünmesini yasaklıyor. Bakanlık düzeyindeki görevliler için süre iki yıl; bizzat katıldıkları dosyalarda ise yasak süresiz. Aykırı davranış bir yıla kadar, kasten işlenmişse beş yıla kadar hapis cezasına bağlanmış.

Kamu alımları için ayrı bir hüküm var. 41 U.S.C. 2104, 10 milyon doları aşan bir sözleşmede ihale yetkilisi, program yöneticisi veya kararı bizzat veren kişi olarak görev yapmış görevlinin, ayrıldıktan sonra bir yıl boyunca o yükleniciden çalışan, yönetici, yönetim kurulu üyesi veya danışman olarak ücret almasını yasaklıyor. Bu, doğrudan istihdama yönelik bir yasak.

İngiltere'de konu yasayla değil, Bakanlar Kodu ve İş Atamaları Kuralları ile düzenleniyor. Kurallar eski bakanlara görevdeki son günden itibaren iki yıl uygulanıyor; eski bakan almak istediği her görev için önce danışma başvurusu yapmak zorunda ve tavsiye verilmeden görevi ne duyurabiliyor ne üstlenebiliyor. Verilen tavsiye, görev duyurulduğunda yayımlanıyor.

Kodun 11'inci bölümü, iki yıl boyunca lobi yapmayı ve kamu fonu ya da kamu sözleşmesi ihalelerinde çalışıp danışmanlık vermeyi yasaklıyor. Kabine üyeleri için en az üç ay bekleme süresi öngörülüyor. Kuralları ağır biçimde ihlal eden eski bakanın kıdem tazminatını geri ödemesi bekleniyor; bu yetki 13 Ekim 2025 tarihinden itibaren Başbakan'ın Bağımsız Danışmanı'nda.

CEO'luk iddiası 2024'te gündeme geldi

Turhan'ın Kuzey Marmara Otoyolu işletmesine CEO olduğu iddiası, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz'ın 4 Temmuz 2024 tarihli paylaşımıyla gündeme geldi.

Benzer geçişler basında yer aldı

Akyüz'ün işaret ettiği türden geçişlerin başka örnekleri de basında yer aldı. Eski Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'ın Kalyon Holding'de üst düzey göreve getirildiği, Merkez Bankası Başkanlığı da yapan eski Maliye Bakanı Naci Ağbal'ın Aksa Enerji'de icra kurulu başkanı olduğu bildirildi.

Bu Habere Tepkiniz

Sonraki Haber