Fon krizi ödemeler dengesini de vurdu
Ekonomim yazarı İsmet Özkul, Merkez Bankası'nın açıkladığı eylül ayı ödemeler dengesi verilerini değerlendirerek fon krizinin sermaye hareketlerinde ağır hasar yarattığını savundu. Verilere göre eylülde 12,73 milyar dolarlık net döviz çıkışı yaşanırken Merkez Bankası yaklaşık 10 milyar dolar rezerv kaybetti.
Ekonomim yazarı İsmet Özkul, 15 Eylül'de Pusula Portföy'ün bazı fonlarının yatırımcıların geri ödeme taleplerini karşılayamadığının ortaya çıkmasıyla patlak veren fon krizinin etkilerini Merkez Bankası'nın eylül ayı ödemeler dengesi verileri üzerinden değerlendirdi.
12,73 Milyar Dolar Net Çıkış
Verilere göre eylül ayında sermaye hareketlerinde 12,73 milyar dolarlık net döviz çıkışı gerçekleşti. Özkul, eylülün turizmin katkısıyla cari işlemler dengesinin mevsimsel olarak fazla verdiği bir ay olduğunu hatırlatarak temmuzda 14,05 milyar dolar, ağustosta 2,56 milyar dolarlık net döviz girişi yaşandığını aktardı.
Özkul, benzer büyüklükteki çıkışların ancak olağanüstü dönemlerde görüldüğünü belirterek Mart-Nisan 2025'teki gelişmeleri, Eylül 2025'te CHP İstanbul il yönetimine kayyım atanması sürecini ve bu yılın şubat-mart aylarındaki savaş kaynaklı çıkışları örnek gösterdi.
Merkez Bankası Rezervleri 10 Milyar Dolar Eridi
Normal koşullarda rezervlerin arttığı bir ayda Merkez Bankası yaklaşık 10 milyar dolar rezerv kaybı yaşadı. Rezervler temmuzda 14,25 milyar dolar, ağustosta 7,14 milyar dolar artmıştı.
Yabancı ve Yerli Sıcak Para Çıkışı
Yabancı sıcak para temmuzda 10,77 milyar dolar, ağustosta 1,62 milyar dolar giriş yapmıştı. Geçen yılın eylülünde de 5,24 milyar dolarlık giriş görülmüştü. Bu eylül ise 6,87 milyar dolarlık yabancı sıcak para çıkışı yaşandı. Çıkışın ağırlıklı kısmı yatırım fonlarından (5,81 milyar dolar) ve mevduattan (1,11 milyar dolar) gerçekleşti. Eylülde yurt dışında yaklaşık 1 milyar dolarlık net tahvil ihracı yapıldığı da hesaba katıldığında yurt içi piyasadan kaçan yabancı para daha yüksek.
Yerli sıcak para çıkışı ise ağustostaki 2,39 milyar dolardan eylülde üç katına yakın artışla 7,58 milyar dolara çıktı. Doğrudan yatırım olarak yurt dışına çıkan tutar eklendiğinde yerleşiklerin doğrudan ve portföy yatırımı olarak çıkardığı döviz 8,23 milyar dolara ulaştı.
Özkul, bunların yalnızca 15 günlük hasarı yansıttığını, devamının gelecek ayın verilerinde görüleceğini ve yaraların büyük olasılıkla kalıcı sonuçlar doğuracağını savundu.