OYSS, Öğretmenler üzerinde performans baskısı oluşturur mu?

Milli Eğitim Bakanlığı'nın bu yıl hayata geçirdiği Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) kapsamındaki ilk sınavlar dün başladı.

Ortaokul ve lise öğrencilerinin katıldığı sınavlar 13 Kasım'a kadar sürecek. Bakanlığın, sınav sonuçlarında ortaya çıkabilecek sorunlara müdahale edilerek gereğinin yapılacağını açıklaması, bu müdahalenin kapsamına ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. Sonuçların okulların ihtiyaçlarını belirlemek için mi kullanılacağı, yoksa öğretmenlerin ve okul yönetimlerinin başarısının ölçüsü haline mi getirileceği eğitim çevrelerinde tartışılıyor.

DEĞERLENDİRME NEYE GÖRE?

Nefes'in haberine göre; Ailelerin gelir düzeyi, öğrencilerin yaşadığı çevre, okulların fiziki olanakları, eğitim materyallerine erişim ve destekleyici öğrenme imkanı gibi etkenlerin akademik başarı üzerinde belirleyici olduğu vurgulanıyor. Eleştirilerde, yalnızca puanlara bakılarak yapılacak bir değerlendirmenin öğrencinin neden öğrenme güçlüğü yaşadığını açıklamakta yetersiz kalacağı vurgulanıyor. Düşük puanın arkasındaki ekonomik ve sosyal nedenler araştırılmadan okulların ya da öğretmenlerin karşılaştırılması, eşitsizliklerin görünmez hale gelmesi riskini taşıyor. Yapılan eleştirilerden biri de sınav sonuçlarının öğretmenler ve okul yönetimleri üzerinde bir performans baskısına dönüşmesi ihtimali ve eksikliklerin sorumluluğunun doğrudan öğretmene yüklenmesi.

Her soruya ayrı puanlama

Sınavı, uygulamanın yapıldığı ders saatinde sınıfta dersi bulunan öğretmen gerçekleştirecek. Sınav kağıtlarını da dersine giren öğretmen değerlendirecek. Öğretmenler yalnızca öğrencinin toplam notunu sisteme girmekle yetinmeyecek. Öğrencinin sınava katılıp katılmadığını ve her sorudan kaç puan aldığını, sınav kağıdındaki soru sırasına uygun biçimde e-Okul'a işleyecek. Böylece toplam sınav notunun yanında soru bazındaki başarı durumu da kayıt altına alınacak.

Senaryoyu zümre seçecek

Sınavlar, MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı konu ve soru dağılım tablolarındaki senaryolara göre hazırlanacak. Okulun ilgili branştaki öğretmenlerinden oluşan alan zümresi, okula uygun senaryoyu belirleyecek ve sınavdan önce öğrencilere duyuracak. Her sınavda iki soru öğretmenler tarafından hazırlanacak. Öğretmenler, seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısı için birer açık uçlu soru yazacak. Sınavdaki diğer 8 soru MEB'in soru havuzundan gelecek. İlk sınavlar öncesinde havuza yaklaşık 8 bin soru aktarılması, sonraki her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni soru eklenmesi hedefleniyor. Havuzdan gelen sorular, sınavdan 4 gün önce öğretmenlerin kullanımına açılacak. İlgili dersin öğretmenleri bu soruların en fazla ikisini değiştirebilecek. Soruların kolay, orta ve zor olarak güçlük düzeyini ve puan değerlerini öğretmenler belirleyecek. Sınavın toplam puanı ise 100 olacak.

Hangi sınıflar kapsamda?

OYSS, ortaokullarda 5, 6 ve 7'nci sınıfları; liselerde ise 9, 10 ve 11'inci sınıfları kapsıyor. LGS ve YKS'ye hazırlanan 8 ve 12'nci sınıflarla hazırlık sınıfları uygulamanın dışında tutuldu. Ortaokul öğrencileri 6, lise öğrencileri ise 10 derste ortak sınava girecek. Sınavlar, ilgili dönemin yazılı sınavı olarak kabul edilecek ve öğrencilerin ders puanlarının hesaplanmasında kullanılacak.

Her sınav için 40 dakika süre verilecek. Günde tek sınav yapılması halinde sınav 2'nci ders saatinde uygulanacak. Aynı gün iki sınav olması durumunda ise 2'nci ve 4'üncü ders saatleri kullanılacak. İhtiyaç halinde okul müdürlüğü sınavı farklı bir ders saatine alabilecek. Düzenlemeye göre 10 Kasım'daki okul geneli ortak yazılı sınavlar 4'üncü ders saatinde yapılabilecek.