Osmanlı'nın İnsan Okuma Sanatı Yapay Zeka İle Geri Döndü

CV'lerin ve referansların ötesine geçen iş dünyası, artık yüz hatlarının anlattıklarına kulak veriyor. İlmi Sima'nın kadim yüz okuma anlayışıyla modern biyometrik teknolojilerin kesiştiği bu yeni dönemde, bireyler sadece mülakat masasında değil aynanın karşısında da kendilerini yeniden keşfetmeye başlıyor.

İLMİ SİMA NEDİR?

İlmi Sima (ya da İlm-i Sima), insanın yüz şekli, alın genişliği, kaş yapısı, gözler, burun, dudaklar ve çene gibi dış görünüş unsurlarını inceleyerek onun ahlakı, ruh hali, huyları ve davranış eğilimlerini ele alır.

Bu yüzden tarih boyunca"insan sarraflığı" yani insanı tanıma ve ayırt etme sanatı olarak görülmüştür.

OSMANLI'DA İLMİ SİMA

-Osmanlı saraylarında özellikle devlet görevlisi seçimi, elçi kabulü ve önemli görevlerde kişilerin mizacını anlamak için kullanıldığı rivayet edilir.

-Erzurumlu İbrahim Hakkı, meşhur eseri Marifetname'de İlmi Sima'ya geniş yer ayırmış, yüz hatları ile karakter arasında bağlar kurmuştur.

NE ANLATMAYA ÇALIŞIR?

İlmi Sima'ya göre:

Geniş ve açık alın → Zihinsel açıklık, araştırmacı ruh

Belirgin çene → Kararlılık, direnç

Birbirine yakın kaşlar → Detaycılık, titizlik

Sert bakışlar → Savunmacı ya da otoriter yapı

NOT:İlmi Sima"kesin hüküm veren" bir kader okuması değildir. Daha çok eğilimler ve mizaç üzerine yorum yapar

BİLİM Mİ, MİSTİK BİLGİ Mİ?

Tarihsel olarak İlmi Sima:

-Felsefe, ahlak ve gözlem temelli bir gelenekten gelir

-Modern bilim tarafından kesin bir yöntem olarak kabul edilmez

-Günümüzde psikoloji, beden dili ve nörobilimle kısmen ilişkilendirilmeye çalışılmaktadır

-Bugün yapay zeka ve yüz analizi teknolojilerinin bu alana ilgisi de buradan doğuyor.

İLMİ SİMA:

Yüzü bir ayna gibi görür

"İnsan kendini yüzünden tanır" fikrine dayanır. Tarih, kültür ve insan psikolojisinin kesiştiği gizemli ama etkileyici bir alandır

Marifetname'de geçen anlayışa uygun, klasik yüz okuma örneklerini

🧠 Alın (Zihin ve idrak)

Geniş ve açık alın
→ Akıl açıklığı, ilme yatkınlık, tefekkür gücü

Dar alın
→ Pratik ama yüzeysel düşünme, acelecilik

Çok çizgili alın
→ Fazla düşünme, kaygı ve zihinsel yorgunluk

Marifetnâme'de alın, "aklın kapısı" olarak görülür.

Gözler (Ruh hali ve niyet)

Canlı ve parlak gözler
→ Samimiyet, iç açıklığı, iyi niyet

Sabit ve sert bakış
→ Otoriterlik, bazen inat

Sürekli kaçan bakış
→ Huzursuzluk, güvensizlik ya da çekingen mizac

"Göz, kalbin tercümanıdır" anlayışı hakimdir.

Kaşlar (Mizaç ve davranış)

Birbirine yakın kaşlar
→ Titizlik, ciddiyet, iç disiplin

Ayrık kaşlar
→ Hoşgörü, rahatlık, esnek karakter

Sürekli çatık kaş
→ Savunmacı ruh hâli, hayatla mücadele bilinci

Burun (İrade ve benlik)

Düz ve orantılı burun
→ Dengeli kişilik, ölçülülük

Büyük burun
→ Özgüven, liderlik arzusu

Çok sivri burun
→ Kurnazlık, hesapçılık (olumlu ya da olumsuz yönde)

Dudaklar (Duygular ve iletişim)

Dolgun dudaklar
→ Merhamet, şefkat, cömertlik

İnce dudaklar
→ Ketumluk, duyguları saklama

Asimetrik dudak
→ İç çatışma, kararsızlık

Çene (Azim ve sebat)

Güçlü ve belirgin çene
→ Kararlılık, direnç, sabır

Yuvarlak çene
→ Uyumlu, yumuşak huylu mizac

Geri çekik çene
→ Çekingenlik, başkasına yaslanma eğilimi

⚠️ Marifetnâme'nin altını çizdiği önemli nokta

"Suret sireti bildirir lakin tek alametle hüküm verilmez."