Sayıştay raporlarında İBB şirketlerinin milyonlarca liralık ek maliyetleri ortaya çıktı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne (İBB) bağlı şirketlerin mali tablolarında, ödemelerdeki aksaklıkların yol açtığı ağır fatura ortaya çıktı.

Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporlarında, vergi ve SGK borçlarının yanı sıra şirketlerin finansman ihtiyacını karşılamak için başvurduğu yöntemlerin de milyonlarca liralık ek gider oluşturduğu belirlendi.

İSFALT FAİZ BATAKLIĞINDA

Sayıştay, İSFALT'ın 2025 yılında toplam 1 milyar 12 milyon 393 bin 424 lira gecikme zammı ve tecil faizine katlandığını tespit etti. Bu tutarın borç anaparasından ayrı olarak ödemelerin gecikmesi nedeniyle oluştuğu belirtildi. Rapora göre yıl sonunda şirketin ayrıca 351 milyon 160 bin 629 lira vadesi geçmiş vergi borcu ve 1 milyar 249 milyon 853 bin 977 lira SGK prim borcu bulunuyordu. İSFALT yönetimi, alacakların tahsilindeki gecikmelerin nakit akışını bozduğunu, bu nedenle vergi ve prim ödemelerinin aksadığını savundu.

ALACAĞINI FAKTORİNGE KIRDIRDI

İSFALT'ın mali yükü gecikme zamlarıyla sınırlı kalmadı. Şirket, İETT'ye yaptığı işler karşılığında oluşan 857 milyon 895 bin liralık hak ediş alacağını zamanında tahsil edemedi. Tahsilat için yasal yollara başvurmak yerine alacaklarını faktoring şirketlerine devreden İSFALT, bu işlem nedeniyle 2025 yılında 179 milyon 957 bin 832 lira finansman giderine katlandı. Şirket yönetimi, faktoring işlemlerini hizmetlerin aksamaması ve nakit ihtiyacının karşılanması amacıyla gerçekleştirdiklerini bildirdi.

GECİKMENİN FATURASI 80 MİLYONU AŞTI

İBB'den hak edişlerini zamanında tahsil edemeyince alacaklarını faktoring kuruluşlarına devreden bir diğer iştirak Ağaç A.Ş. oldu. Şirket, alacaklarını faktoring kuruluşlarına devrederek 2025 yılında 34 milyon 266 bin 896 lira finansman giderine katlandı. Raporda, 2026 yılında gerçekleşmesi beklenen finansman gideri de 17 milyon 120 bin 215 lira olarak gösterildi. Ağaç A.Ş.'de vergi ve prim borçlarının yanı sıra mahkeme ve icra ödemeleri, aidatlar ve faturalar da zamanında ödenmedi. Şirketin bu gecikmeler nedeniyle 2025 yılında katlandığı gecikme zammı, faiz ve benzeri ek yük 46 milyon 665 bin 49 lira olarak belirlendi.

BORCU BORÇLA ÇEVİRDİLER

Benzer bir tablo İBB'nin çevre yönetimi şirketi İSTAÇ'ta da ortaya çıktı. Vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarının zamanında ödenmemesi nedeniyle şirket, 2025 yılında 540 milyon 767 bin 684 lira gecikme zammı ve tecil faizine katlandı. İSTAÇ'taki başka bir bulguda ise İBB'den alınamayan hak edişlerin şirketi finansman arayışına ittiği belirlendi.

İBB'ye yaptığı işlerin bedelini zamanında tahsil edemeyen şirket, yükümlülüklerini karşılamak için alacaklarını temlik etti ve piyasadan kredi kullandı. Önceki yıllarda yapılan temlik sözleşmelerinin 2025'e yansıyan finansman gideri 172 milyon 626 bin 428 lira, kullanılan kredilerin gideri ise 327 milyon 53 bin 427 lira oldu. Böylece şirketin bu kapsamda 2025 yılında katlandığı toplam finansman gideri 499 milyon 679 bin 855 liraya ulaştı.

Eksik ödeme belediyelere zamlı döndü

Sayıştay, benzer tespitleri Maltepe, Üsküdar ve Beşiktaş belediyeleri için de yaptı. Belediyelerin personel şirketlerine eksik ödeme yapması, vergi ve SGK primlerinin zamanında yatırılmamasına ve borçların gecikme zamlarıyla büyümesine neden oldu.

Maltepe Belediyesi'nde personel şirketine hak edişler eksik ödendi.

Vergi ve SGK primlerini zamanında yatıramayan şirketin biriken borçları yapılandırılarak gecikme zamlarıyla ödendi. Üsküdar Belediyesi'nin personel şirketine 2025 yılında 357 milyon 425 bin 348 liralık vergi ve prim payını ödemediği tespit edildi.

Eksik ödeme nedeniyle şirketin borçlarına gecikme zammı işledi. Beşiktaş Belediyesi'nde de personel şirketine hak edişlerin vergi ve SGK primi tutarı kadar eksik ödendiği belirlendi. Şirketin yükümlülüklerini zamanında yerine getirememesi nedeniyle borçlara gecikme zammı işledi ve belediye bütçesine ek maliyet oluştu.