Yabancı Dil Tazminatı Ödenmesinde Kamu Personelinin Kurumuna Yabancı Dil Puanını İbrazı Gerekir Mi?

375 sayılı KHK nin 2'nci maddesine göre, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta olan personelden, (kadro karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalışan personel dahil), belirlenen dillerden tespit olunan esas ve usuller çerçevesinde yapılan yabancı dil seviye tespiti sonunda her bir dil için (A) düzeyinde başarılı olanlara 1500, (B) düzeyinde başarılı olanlara 600, (C) düzeyinde başarılı olanlara 300 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı geçmemek üzere Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenecek miktarlarda aylık yabancı dil tazminatı ödenebilmektedir.

Ödenecek yabancı dil tazminatı farklı diller için farklı miktarlarda belirlenebileceği gibi, personelin görev yeri, kadro unvanı ve sorumluluğuna, bildiği yabancı dil sayısına ve düzeyine göre de farklı miktarlarda belirlenebilir.

Yapılan sınavlar 5 yıl süreyle geçerlidir. Bu sürenin bitiminde sınava girmeyenlerin yabancı dil seviyeleri bir alt düzeye inmiş sayılır, seviyeleri (C) düzeyinde olanların yabancı dil tazminatları kesilir. Bu madde uyarınca yapılan sınavlara diğer mevzuatla yapılan atıflara ilişkin olarak da bu düzenleme hükmü geçerlidir.

Yabancı dil tazminatına hak kazanmada ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır ve damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.

11/4/1997 tarihli Başbakan Oluru ile yürürlüğe konulan "Yabancı Dil Tazminatı Miktarlarının Tespitine İlişkin Esaslar" da kamu personeline ödenecek yabancı dil tazminatı miktarlarının belirlenmesindeki esasların belirtilmesi amaçlanmıştır.

Bu Esaslar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre aylık almakta olan personel ile kadro karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan personeli kapsamaktadır.

Bununla birlikte; Esasların "Ödenecek Yabancı Dil Tazminatı" başlıklı 3'üncü maddesinde yabancı dil tazminatının kimlere, nasıl ve ne zaman ödenebileceğine ilişkin düzenlemede bulunulmuştur.

Mezkür maddede; "Kapsam dahilindeki personele ekli tabloda belirtilen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda her ay aylıklar ile birlikte peşin olarak yabancı dil tazminatı ödenir.

Personelin yabancı dil bilgisinden görevinde yararlanıp yararlanmadığı ita amirlerinden alınacak bir onayla belirtilir. Bu onaylar ita amirlerince her zaman değiştirilebilir, ancak yenisi alınıncaya kadar eski onaylar geçerlidir.

Ancak, hakim ve savcılar, mülki idare amirleri, Dışişleri Bakanlığı meslek memurları, Daire Başkanı ve daha üst yönetim görevlerinde bulunanlar (Türk Silahlı Kuvvetleri için yarbay ve daha üst rütbelerde bulunanlar), üniversite öğretim elemanları, öğretmen kadrosuna atanmış olanlar ile mütercim ve tercümanlar için ayrıca bir onay alınmadan yabancı dil bilgisinden görevlerinde yararlanıldığı kabul edilir.

Yabancı dil sınavları, sınavın yapıldığı tarihten itibaren beş yıl süreyle geçerlidir. Bu sürenin bitiminde sınava girmeyenlerin yabancı dil seviyeleri bir alt düzeye inmiş sayılır, C düzeyinde olanların yabancı dil tazminatları kesilir.

Aynı dil için birden fazla sınava katılanlara, en yüksek seviye esas alınarak yabancı dil tazminatı ödenir.

Yabancı dil tazminatından damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz. Hak edilmesinde ve ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. İlk ödeme sınavın yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren yapılır." hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, ÖSYM'nin Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavının kılavuzunun "Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar" başlıklı kısmında yabancı dil tazminatından yararlanma hakkı olmadığı halde sınava girip başarılı olanlara tazminat isteme hakkı doğurmayacağını belirtilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunla değişik "Üst yöneticiler" başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasında;

"Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali, belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Ancak, Milli Savunma Bakanlığında üst yönetici Bakandır."

hükmüne yer verilmiş, aynı maddenin ikinci fıkrasında üst yöneticilerin 5018 sayılı Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahalli idarelerde ise meclislerine karşı sorumlu oldukları ve üçüncü fıkrasında ise bu sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmiştir.

5018 sayılı Kanunun 3'üncü maddesinin (k) bendinde ise "Harcama birimi" kamu idare bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birim olarak tanımlanmıştır.

Anılan Kanunun "Kamu İdareleri Bütçeleri" başlıklı ikinci kısmının dördüncü bölümünde Harcama Yapılmasına ilişkin esaslar düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu bölümde yer alan ve 5436 sayılı Kanunla değişik "Harcama yetkisi ve yetkilisi" başlıklı 31 inci maddesinin birinci fıkrasında;

"Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir."

hükmü ile aynı maddenin dördüncü fıkrasının ilk cümlesinde;

"Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde; idareler, merkez ve merkez dışı birimler ve görev unvanları itibarıyla harcama yetkililerinin belirlenmesine, harcama yetkisinin bir üst yönetim kademesinde birleştirilmesine ve devredilmesine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir."

hükmü yer almaktadır.

375 sayılı KHK, 5018 sayılı Kanun, Mülga DPB görüşleri de dikkate alındığında;

. Personelin yabancı dil tazminatı alabilmesi için Yabancı Dil Bilgisi Seviye Sınavı sonuç belgesinin idareye ibraz etmek haricinde yapması gereken herhangi bir yükümlülüğü yoktur.

. ÖSYM, kamu kurum ve kuruluşlarına Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavına giren personelin sınav sonuçlarını gönderdiği takdirde ilgili personelin sınav sonuç belgesini teslim etmesine gerek bulunmamaktadır.

. Ödenecek tazminat tutarını etkilemesi sebebiyle personelin yabancı dil bilgisinden görevinde yararlanılıp yararlanılmadığının harcama yetkilisinden alınacak bir onaya bağlı olacaktır.

. Harcama Yetkilisi onayı olmadan hangi unvanlardaki personelin yabancı dil tazminatından faydalanabileceği belirtilmiş olup, diğer unvanlardaki personelde onay gerekli kılınmıştır.

Bu nedenle onayda ilgili görevde yabancı dil bilgisinden faydalanıldığına dair bir ibarenin yer alması gerektiği, bu ibarenin yer almadığı harcama yetkilisi onaylarına dayanarak yabancı dil tazminatı ödemesi ise yapılamayacaktır.