Kamudaki mühendislerin sorunları yeniden gündemde
Kamuda görev yapan mühendislerin özlük hakları, ücret dengesi ve mesleki itibarına ilişkin tartışmalar yeniden gündeme geldi. Uzmanlar, nitelikli mühendislerin kaybedilmesinin devletin teknik kapasitesi açısından önemli riskler doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Türkiye'de mühendislik mesleğinin önemi ve kamuda görev yapan mühendislerin yaşadığı sorunlar son yıllarda daha fazla tartışılmaya başladı. Türkiye'nin kalkınma sürecinde önemli rol oynayan Süleyman Demirel, Turgut Özal ve Necmettin Erbakan gibi devlet adamlarının mühendis kökenli olması, mühendisliğin ülke gelişimindeki stratejik konumunu bir kez daha ortaya koyuyor.
Uzun ve zorlu bir eğitim sürecinden geçen mühendisler, analitik düşünme becerisine dayalı yoğun akademik eğitimin ardından mezun oluyor. Kamuya atanabilmek için ise yüksek puanlı ve rekabetçi sınavlardan geçmeleri gerekiyor.
Uluslararası Meslek Standartları Sınıflandırması'nda bilim ve mühendislik meslekleri üst düzey meslek grupları arasında yer alıyor. Ancak kamu mühendislerinin özlük hakları ve gelir seviyelerinin, benzer sorumluluk düzeyine sahip bazı kariyer meslek gruplarının gerisinde kaldığı ifade ediliyor.
Kamu mühendisleri, attıkları teknik imzanın sorumluluğunu uzun yıllar taşıyan bir meslek grubu olarak dikkat çekiyor. Proje, yapı veya teknik uygulamalarda ortaya çıkabilecek risklerin hukuki ve idari sorumluluğu çoğu zaman mühendis ve mimarların üzerinde bulunuyor. Buna rağmen birçok meslek grubuna yönelik özel kanuni düzenlemeler yapılırken, özellikle kamu kurumlarında görev yapan mühendis ve teknik hizmetler sınıfı çalışanlarının beklentilerinin uzun süredir karşılık bulamadığı dile getiriliyor.
Meslek kuruluşlarının belirlediği mühendislik asgari ücretlerinin düşük kalması ve çalışma koşullarının beklentileri karşılamaması nedeniyle birçok mühendis ve mimarın yurtdışına yöneldiği belirtiliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre bilgisayar mühendisliği, elektrik-elektronik mühendisliği, inşaat mühendisliği ve makine mühendisliği mezunlarının önemli bir bölümü Amerika ve Avrupa ülkelerinde çalışma imkanı arıyor. Maden ve jeoloji mühendislerinin ise Kanada ve Avustralya gibi ülkelere yöneldiği görülüyor. Özellikle genç mühendislerin daha iyi çalışma koşulları için yurtdışına gitmek zorunda kaldığı ifade ediliyor.
Uzmanlar, nitelikli kamu mühendislerinin kaybedilmesinin yalnızca bir insan kaynağı kaybı değil, aynı zamanda devletin teknik kapasitesinin zayıflaması anlamına geldiğini vurguluyor.
Enerjiden savunmaya, bilişimden sanayiye, ulaşımdan haberleşmeye kadar pek çok kritik alanda mühendislerin emeği bulunuyor. Şehirlerin altyapıları, enerji hatları, barajlar, sanayi tesisleri, bilişim sistemleri ve teknoloji projeleri mühendislerin çalışmalarıyla hayata geçiriliyor. Barajlarda suyun enerjiye dönüştürülmesi, şehir altyapılarının planlanması, risk analizlerinin yapılması ve büyük ölçekli projelerin yürütülmesi gibi süreçlerde mühendislerin imzası yer alıyor.
Mühendis Tek-Sen Büro Sendikası, kamuda görev yapan mühendis, mimar, şehir plancısı ve teknik hizmetler sınıfı çalışanlarının temel taleplerini ise şu başlıklar altında topluyor:
Ayrıcalık değil adil ücret
Algı yönetimi değil kalıcı ve gerçek çözümler
Liyakat, yetki ve sorumlulukla uyumlu özlük hakları
Yaşanabilir emeklilik
Sendika yetkilileri, mühendisliğin yalnızca bir meslek değil aynı zamanda bir kalkınma aracı olduğuna dikkat çekiyor. Türkiye'de mühendisliğin güçlendirilmesinin; kamu hizmetlerinin kalitesinin artırılması, savunma sanayisinin gelişmesi, bilişim ve siber güvenlik alanlarında kapasitenin artması ve uzun vadeli kalkınma hedeflerinin desteklenmesi açısından büyük önem taşıdığı belirtiliyor.
Bu kapsamda, 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Kanunu'nun günümüz şartlarına göre güncellenmesi ve mühendislerin haklarının bu kanun kapsamında yeniden düzenlenmesi gerektiği ifade ediliyor.
Hüseyin Yavuz AKTÜRK