Kurumlar Arası Geçici Görevlendirmede Aile Birliği Mi? Kamu Hizmetinin Devamlılığı Mı Esas Alınmalıdır?

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin "Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme" başlıklı Ek 25'inci maddesinde; "Hakim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenler, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebilir. Bu süre birer yıl olarak uzatılabilir. Kamu kurum veya kuruluşlarının emrine geçici görevlendirilenler mali ve sosyal hak ve yardımlarını kurumlarından alırlar. Bunlar bu şekilde görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıklı izinli sayılırlar. Kurum veya kuruluşların kadro veya pozisyonlarına geçici görevlendirmenin yapılabilmesi için, görevlendirileceklerin ilgili mevzuat uyarınca kadro veya pozisyona asaleten atanmada aranan, asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil, tüm şartları bir arada taşımaları gerekir. Bu şekilde görevlendirilenler görevlendirildikleri kadro veya pozisyon için öngörülen mali ve sosyal hak ve yardımlardan emsali personel gibi faydalandırılır. Bunlar geçici görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıksız izinli sayılırlar. Bunların Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkileri kendi kurumlarındaki statüleri dikkate alınarak devam ettirilir. Geçici görevlendirilenlerin özlük hakları devam eder ve bu süreler terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır. Terfileri başkaca bir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılır. Bunların geçici görevlendirildikleri kurumda geçirdikleri süreler kendi kurumlarında geçirilmiş sayılır. Akademik unvanların kazanılması için gerekli şartlar saklıdır. Bu maddeye göre görevlendirilenler, görevlendirildikleri kurumların mevzuatına uymakla yükümlüdür. Toplamda altı ayı geçen görevlendirmelerde personelin muvafakatinin de alınması şarttır. Kanunlarda yer alan geçici görevlendirme hükümleri saklıdır. Bu madde kapsamında görevlendirmeye ilişkin usul ve esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanarak Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir."

657 sayılı Devlet Memurları Kanunun "Kurumlar Arası Geçici Süreli Görevlendirme" başlıklı ek 8'inci maddesinde; "Memurlar, geçici görevlendirme yapmak isteyen kurumun talebi ve çalıştıkları kurumun izni ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında aşağıda belirtilen şartlarla geçici süreli olarak görevlendirilebilir:

a) Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere, memurun görevlendirileceği kurumda göreve ilişkin 4'üncü ve daha yukarı bir dereceden boş bir kadronun bulunması şarttır. b) Geçici süreli görevlendirilen memurlar, geçici süreli olarak görevlendirildikleri kurumların mevzuatına uymakla yükümlüdür. c) Geçici süreli olarak görevlendirilen memurlar, yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere, aylıkları ile diğer mali ve sosyal haklarını kurumlarından alır. Bu memurların kadroları ile ilişkileri, kendi sınıf ve derecelerindeki terfi ve emeklilik hakları devam eder. d) Geçici süreli görevlendirme süresi bir yılda altı ayı geçemez. Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri için geçici görevlendirme süresi en çok iki yıldır? gerekli görülmesi halinde bu süre bir katına kadar uzatılabilir. e) Geçici süreli görevlendirmenin, memurların göreviyle ilgili olması şarttır. f) Geçici süreli görevlendirmede memurun muvafakati aranır. Birinci fıkrada belirtilen haller dışında memurlar, kamu yararı ve hizmet gerekleri sebebiyle ihtiyaç duyulması halinde kurumlarınca, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarında altı aya kadar geçici süreli olarak görevlendirilebilir."

Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliğinin "Geçici Görevlendirme Usulü ve Ortak Hükümler" başlıklı 7'nci maddesinde; "Geçici görevlendirmeyi yapmak isteyen kurum tarafından doldurulan form, öngörülen geçici görevlendirme başlangıç tarihinden en az bir ay önce muvafakat işlemlerinin tamamlanması için personelin kadro veya pozisyonunun bulunduğu kuruma gönderilir. Geçici görevlendirme, personelin kadro veya pozisyonunun bulunduğu kurum tarafından verilecek muvafakat ile tekemmül eder.", Hükümlerine yer verilmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumuna intikal eden (2024/13301) sayılı başvuruda önemli tespit ev sonuçlara ulaşılmıştır. Öyle ki, şikayet konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; başvuranın, Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Odyolog olarak görev yaptığı, eşinin 27.05.2024 tarihinden bu yana Muğla Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dil ve Konuşma Terapisi Bölümünde doktor öğretim üyesi olarak görev yapmakta olduğundan Temmuz 2024'te Muğla İl Sağlık Müdürlüğüne dilekçe ile geçici görevlendirme talebinde bulunduğu, Muğla İl Sağlık Müdürlüğünün bu talebi Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Müdürlüğü Diğer Sağlık Personeli Atama Birimine ilettiği ve adı geçen Kurumun kararı olumlu karşıladığı, Sağlık Bakanlığı tarafından kadrosunun bulunduğu Kırıkkale Üniversitesi Rektörlüğünden görevlendirmesine dair görüş istendiği, yapılan değerlendirme sonucu başvuranın görevine ihtiyaç duyulması sebebiyle muvafakat verilmediği görülmektedir.
Başvuranın geçici görevlendirme talebinin değerlendirilmesine ilişkin Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun ve Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlığınca Akademik Kurul Toplantısı yapıldığı anlaşılmaktadır. İlgili kurul kararında; "Üniversitemiz Tıp Fakültesi Hastanesinde odyolog kadrosunda çalışan personel sayısı 1(bir)'dir. Şu an Odyoloji Ünitesinde 1 uzman odyolog ve 1 odyoloji teknikeri çalışmaktadır. Her iki personelin görev tanımı ve yetkileri farklı olup aşağıda özetlenmiştir. Odyoloji bilim dalında çalışan işitme ve denge konusunda lisans mezun uzmanlara odyolog adı verilmektedir. Odyolog uzmanlar işitme ve denge ile ilgili hastalıkların tanısında uzman hekiminin yönlendirmesiyle tanısal testlerin gerçekleştirilmesi, değerlendirilmesi ve rehabilitasyonu yetkisine sahiptir. Odyometri teknikeri ise meslek yüksekokullarının odyometri programından mezun; endikasyonu belirlenmiş hastalara ilgili ekipmanı kullanarak gerekli testleri uygulayan sağlık teknikeridir. Testleri değerlendirme yetki ve sorumluluğuna sahip değildir. Odyoloji ünitemizde gerek işitsel gerek vestibüler testler yoğun olarak yapılmakta ve işitme tarama programı devam etmektedir. Yukarıda belirtilen nedenlerle Odyoloji ünitemizin iş ve işlemlerinin odyoloji teknikeri aracılığı ile devam ettirilemeyeceği kanaatine varılmıştır." açıklamalarına yer verilmiştir.

Geçici görevlendirme talebinin yerine getirilebilmesi için idarece Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği kapsamında başvurana muvafakat verilmesinin gerekli olduğu anlaşılmaktadır. Muğla İl Sağlık Müdürlüğünce başvuranın geçici görevlendirilmesine ilişkin talepte bulunulsa da Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun ve Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlığı Akademik Kurul Toplantısı kararı da göz önünde bulundurularak başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulması sebebiyle muvafakat talebinin reddedildiği görülmektedir.

Bilindiği üzere, idarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir yetkisi denilmektedir. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkanına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2,Aralık 1997). İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunlu olmakla birlikte bu durum, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. İdarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içinde kalması, eşitlik ilkesine uygun hareket etmesi, bu yetkiyi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanması, yasanın öngördüğü amacın dışında başka bir amaç için kullanamaması ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanması hukuk devleti açısından zorunluluktur (Şeref Gözübüyük, Yönetim Hukuku, Eylül/1991 s.204).

Başvuranın muvafakat talebinin değerlendirilmesinde idarenin takdir yetkisine sahip olduğu açık olmakla birlikte, söz konusu takdir yetkisinin, gerekçelere dayandırılarak kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanıldığı tespit edilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazıları ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; Kırıkkale Tıp Fakültesi Hastanesinin 1 adet odyolog kadrosuna sahip olduğu anlaşılmaktadır. Başvurana muvafakat verilmesi durumunda hastanenin odyoloji ünitesinin hizmet vermesinde aksamalar yaşanacağı açıktır. Her ne kadar aile birliği sebebiyle görevlendirme talep edilmiş olsa da idarenin mevcut kadro durumunu ve personel ihtiyacını da dikkate alarak başvuranın talebini reddetmesine ilişkin işleminin hizmet gereği ve kamu yararı kapsamında olduğu, idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.