Yapay zekanın (AI) olası 'kıyamet senaryosu' piyasaları salladı

Yapay zeka (AI) hızla ilerlerken, ABD merkezli Citrini Research'ün yayınladığı "2028 Küresel Zeka Krizi" (The 2028 Global Intelligence Crisis) raporu, borsalarda sert satışlara neden oldu. Rapor, ileri seviye yapay zeka araçlarının (özellikle agentik AI'lar gibi Claude Code benzeri sistemlerin) ekonomiyi nasıl kökten değiştirebileceğini hipotetik bir senaryo olarak anlatıyor.

2028 Küresel Zeka Krizi Raporunun temel iddiası:

1- Al sıçrama yapar: 2025 sonu-2026 başında AI'da büyük bir sıçrama olursa, şirketler kendi yazılımlarını ucuza kendileri yapmaya başlar. Bu durum, SaaS şirketlerini, beyaz yakalı işleri ve tüketimi vurur; ardından finansal kriz ve sosyal kargaşa gelir. (SaaS Nedir?: SaaS (Software as a Service), yani "Hizmet Olarak Yazılım", internet üzerinden abonelikle sunulan bulut tabanlı yazılımlara verilen isimdir. Kullanıcılar programı indirmeden, tarayıcıdan erişir; bakım, güncelleme ve altyapı sağlayıcıya aittir. Örnekler: ServiceNow, Zendesk, Asana, Monday.com, Zapier gibi araçlar)

Raporun senaryosunda AI, bu SaaS ürünlerini hızlıca kopyalayabildiği için şirketler abonelikleri iptal eder veya büyük indirim alır; gelirler erir, kitlesel işten çıkarmalar başlar.

2- Beyaz yakalı işsizler gig ekonomiye kayar: Senaryoda beyaz yakalı işsizler (yazılımcı, pazarlamacı vb.) gig ekonomiye kayar; Uber şoförlüğü, yemek teslimatı gibi düşük ücretli işlere yönelir. Bu, ücretleri daha da düşürür, tüketimi baltalar. (Gig Ekonomisi Nedir: Gig ekonomisi, kısa süreli, esnek ve bağımsız işlerin yaygın olduğu çalışma modelidir. Tam zamanlı maaş yerine, proje bazlı veya platform üzerinden (Uber, DoorDash, freelance siteleri gibi) ödeme alınır.)

Yapay Zeka (AI) Nedir?

Yapay zeka (AI), makinelerin insan gibi öğrenme, karar verme ve görev yapma yeteneğidir. Rapor, "agentik AI" (kendi başına karar alıp iş yapan sistemler) vurgusu yapar. Bu araçlar kod yazar, yazılım üretir ve insan emeğini bypass eder.

Senaryonun Ana Zinciri (Adım Adım)

AI sıçraması > Şirketler SaaS yerine kendi AI ile yazılım yapar > SaaS gelirleri çöker (Zendesk, Asana gibi şirketler batma riski alır).
Beyaz yakalı işsizlik patlar > Ofis çalışanları iş kaybeder.
Gig ekonomiye akın > Ücretler düşer, tüketim azalır ("Ghost GDP" oluşur: Ekonomi kağıt üstünde büyür ama para halka ulaşmaz).
Finans sektörü darbe yer > SaaS kredileri batık olur, Visa/Mastercard gibi ödeme devleri işlem ücretlerinden zarar görür.
2027 resesyonu > S&P 500 endeksi zirveden %38 düşer; mortgage kriziyle %57'ye varabilir (2008 benzeri).
Fed çaresiz kalır > Kriz yapısal (insan zekası kıt değil, makine zekası bol).
Sosyal kargaşa > "Occupy Silicon Valley" hareketi, AI şirketleri etrafında barikatlar kurulur.

Önemli Uyarı (Raporun Kendi Sözleriyle)

Yazarlar baştan belirtiyor:
"Bu bir senaryo, tahmin değil. Tek amaç, yeterince incelenmemiş bir riski modellemek."

Yani kesin kehanet değil; "Eğer AI çok başarılı olursa bu risk mümkün" diyor. Rapor 22 Şubat 2026'da yayınlandı ve pazartesi günü SaaS, ödeme, finans hisselerinde (hatta bazı teknoloji devlerinde) düşüşlere yol açtı.

Türkiye ve Memurlar İçin Ne Anlama Geliyor?

Türkiye'de yazılım, finans, danışmanlık, çağrı merkezi gibi beyaz yakalı sektörler etkilenebilir.
Kamu personeli doğrudan vurulmasa da global resesyon enflasyonu artırır, ithalatı pahalılaştırır > bütçe baskısı memur maaş zamlarını ve emekli aylıklarını zorlar.
Yapısal işsizlik gündeme gelirse, evrensel temel gelir (UBI) gibi tartışmalar Türkiye'de de hızlanabilir.

Raporun tamamını okumak için: https://www.citriniresearch.com/p/2028gic

Piyasalar neden bu kadar tepki verdi? Çünkü AI'nin mevcut hızı (Anthropic'in yeni araçları gibi) zaten sektörleri tedirgin ediyor. Bazıları "korkutucu masal" derken, bazıları "ciddi sol kuyruk riski" diyor.