Sayıştay'dan ASKİ raporu: Barajdan gelen suyun üçte biri kayıp!
Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı ASKİ, su kesintileri için "yoğun tüketim" ve "kuraklık" gibi gerekçeler sunarken; Sayıştay raporları sorunun altyapıdaki devasa kayıptan kaynaklandığını ortaya koydu. Bakanlık tarafından belirlenen %30'luk üst sınırın üzerinde seyreden kayıp-kaçak oranı, kentin su ihtiyacının en az üçte birinin faturalandırılamadan yolda kaybolması anlamına geliyor. Kar yağışına rağmen kesintilerin sürmesi ve ASKİ'nin sürekli değişen mazeretleri ise başkentli vatandaşların tepkisini çekiyor.
Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) su kesintileriyle ilgili gerekçelerini günaşırı değiştirirken, başkentin bir diğer sorunu da barajdan kente ulaşan suyun yüzde 30'unun tahliye esnasında kayıp-kaçağa uğraması. Bu durum, CHP'li Belediye Başkanı Mansur Yavaş'ın yönettiği Ankara'nın su ihtiyacının en az üçte birinin yolda kaybolması anlamına geliyor.
ASKİ HEDEFİ TUTTURAMADI
Sayıştay denetim raporlarına göre, ASKİ su kayıp-kaçak oranında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belediyeler için belirlenen hedeflerin uzağında kaldı. Büyükşehir belediyelerinde içme suyu kayıp oranı 2023 için en fazla yüzde 30 olarak belirlenmişti. İlerleyen yıllarda ise kademeli olarak daha da düşürülmesi öngörüldü. Sayıştay verilerine göre ASKİ'nin su kayıp oranı, 2019-2020 yıllarında yaklaşık yüzde 38, 2021 yılında yüzde 36,35 seviyesindeyken, 2023 ve 2024'te ise yüzde 30'un üzerinde kaldı. Bu oranlar, bakanlık tarafından belirlenen üst sınırın üzerinde.
SU YÖNETİMİ BAŞARISIZ
Ankara'da su kaybı yalnızca bina önlerindeki şebeke arızalarından kaynaklanmıyor. Sayıştay raporlarına göre, barajlardan arıtma tesislerine, ana isale hatlarından depolara kadar uzanan süreçte meydana gelen fiziki kayıplar ile sayaç hataları ve idari eksiklikler birlikte değerlendirildiğinde, sistemin tamamında ciddi su yönetimi sorunu var. Denetimlerde, ASKİ'nin kayıp-kaçak oranını düşürmeye yönelik çeşitli projeler yürüttüğü belirtilse de hedeflerine ulaşmakta yetersiz kalındığı tespit edildi.
SAYIŞTAY BAHANELERİ ÇÜRÜTTÜ
Sayıştay, yüksek kayıp oranının yalnız teknik bir sorun olmadığını, kamu zararı riski doğurduğunu da raporladı. Barajlardan temin edilip arıtılan suyun önemli bölümünün faturalandırılamadan kaybolması, hem ASKİ'nin mali dengesini zorluyor hem de su kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor. Raporda, kayıp oranlarının düzenli ve şeffaf biçimde kamuoyuna açıklanması gerektiği vurgulandı. Sayıştay'ın tespitleri, su kesintilerinin yoğun tüketim gerekçesiyle açıklanmasının ötesinde, altyapı ve yönetim kaynaklı bir sorun olduğunu ortaya koydu.
Kar yağdı yine su yok
ASKİ, kar yağışından sonra şehir şebekesine verilecek suyun artırılacağını duyurmuştu. Ancak son yağışlar da kesintilerin önüne geçemedi. 153 Mavi Masa hattını arayan Yeni Şafak muhabirine, daha önce verilen "Kar yağınca su gelecek" yanıtının artık geçerli olmadığı belirtildi. ASKİ yetkilileri, son kar yağışının yeterli olmadığını ifade etti. Yetkililer, kesintilerin nedenini bu kez de nüfus yoğunluğuna bağladı. Nüfusun yoğun olduğu bazı bölgelere yeterli su ulaştırılamadığı kaydedildi. Kentin görece dışında kalan ve ciddi nüfusu olmayan Kahramankazan'ın nüfusunun artması nedeniyle bazı ilçelere gönderilen suyun azaldığı bildirildi. ASKİ'nin su kesintilerine ilişkin sunduğu gerekçeler ilçeden ilçeye de değişiyor. Bazı bölgelerde kot farkı, bazı yerlerde ise su manevrası çalışmaları gerekçe gösteriliyor. Suyun verildiği saatlerde şebekede oluşan yüksek basınç nedeniyle bazı bölgelerde boruların patladığı, dolayısıyla kesintilerin uzadığı savunuluyor.
Oğuzhan ÜRÜŞAN