Temyiz Kurulu, 'sonraki kanun önceki kanunları ilga eder' kuralına açıklık getirdi

Davacılar ise bu uygulamanın doğru olduğunu, 'sonraki kanun önceki kanunları ilga eder' teorisinden yola çıkarak savunmuşlardı.

Sorumlular tarafından 6112 sayılı Kanun'un 39'uncu maddesinde 09.07.2018 tarihli ve 703 sayılı KHK'yla yapılan değişiklik ve 375 sayılı KHK'nın ek 11'inci maddesi birlikte değerlendirildiğinde önceki tarihli genel kanun değil sonraki tarihli özel kanunun uygulanması gerektiği savunulmaktadır. Sorumlular tarafından: 09.07.2018 tarihli ve 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 164'üncü maddesiyle 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'da bazı değişiklikler yapıldığı, bu kapsamda Kanun'un 39'uncu maddesindeki "Başbakanlık Müsteşarı" ibaresinin "en yüksek Devlet memuru" şeklinde değiştirildiği ve söz konusu düzenlemeye esas 703 sayılı KHK'nın 375 sayılı KHK'ya göre özel ve sonraki tarihli bir düzenleme olması nedeniyle, hukuk genel ilkelerinden; "Sonraki Kanun Önceki Kanunları İlga Eder" ilkesine uygun olarak 6112 sayılı Kanunun 39'uncu maddesinin Üst Kurul Kararı ile uygulanmaya devam olunduğu ifade edilmiştir.

Temyiz Kurulu: Kanunlar arasında çatışma olmadığı için bu savunma geçersizdir.

Ancak bu savunmanın reddi gerekir. Zira somut uygulamada önceki tarihli genel kanun ile sonraki tarihli özel kanunun çatışması söz konusu değildir. Somut uygulamada önceki tarihli özel kanun ile sonraki tarihli genel kanunun çatışması söz konusudur. Şöyle ki:

703 sayılı KHK'nın 164'üncü maddesiyle 6112 sayılı Kanun'un 39'uncu maddesi yeniden düzenlenmemiştir. 39'uncu maddede yapılan değişiklik Başbakanlık teşkilatının kaldırılması nedeniyle gerçekleşmiş ve yasaların Anayasa'ya uyumunu sağlamak amacıyla "Başbakanlık Müsteşarı" ibaresi geçen bütün kanunlarda bu ifade değiştirilmiştir. Dolayısıyla somut uygulamada, önceki tarihli özel kanun olan 6112 sy Kn./m.39'da yer alan düzenleme ile sonraki tarihli genel kanun olan 375 sy KHK/ek m.11'in çatışması söz konusudur. Önceki tarihli özel kanun ile sonraki tarihli genel kanunun çatışması durumunda bu kanunların amaçları göz önünde bulundurularak hangi kanunun uygulanacağına karar verilmesi gerekir.

Somut uygulamayla ilgili olarak, 375 sy KHK/ek m.11, "Kamu görevlilerinin bazı mali haklarına ilişkin düzenleme yapılması" suretiyle özel kanunlarda yer alan mali ve sosyal hakların sınırının belirlenmesi amacıyla getirilmiş bir düzenlemedir. Dolayısıyla somut uygulamayla ilgili olarak, 6112 sy Kn.m.39 değil, 375 sy KHK ek m.11'in esas alınması gerekmektedir. Daire Kararı ve Temyiz Kurulu Kararında 375 sy KHK'nın ek 11'inci maddesi esas alınmış olması dolayısıyla, bu Kararların yasal dayanakları hukuka uygundur.

Yılı: 2021
Daire: 6
Dosya No: 53698
Tutanak No: 57626
Tutanak Tarihi: 01.08.2025

KARAR

Konu: Kurul başkanı ve üyelerinin yurtdışı harcırah bedellerinin ödenmesinde Kurul başkanı için "bakanlık müsteşarı", Kurul üyeleri için "bakanlık müsteşar yardımcısı"nın emsal alınması gerekirken, "en yüksek devlet memuru" emsal alınması sonucunda kamu zararı oluşması hakkında.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

44 İlam sayılı Daire Kararının 1'inci maddesiyle, "12.05.2016 tarihli ve 2016/29-1 sayılı Karar'da imzası bulunan Üst Kurul Üyelerinin sorumluluğa dahil edilerek, savunmaları alınmak suretiyle düzenlenecek Ek Raporun Daire[y]e intikaline değin konunun hüküm dışı bırakılmasına" karar verilmiştir.
135 Ek ilam sayılı Daire Kararının 1'inci maddesiyle, Kurumda 15.01.2012 tarihinden sonra göreve başlayan . Kurul üyelerinin yurtdışı gündeliklerinin tespitinde, 375 sayılı KHK'nin Ek 11'inci maddesinin birinci fıkrasının b-bendi hükümlerinin geçerli olması gerektiği halde, 375 sayılı KHK kapsamında olmadıkları yönünde alınan Kurul Kararı uyarınca 6112 sayılı Kanun'un 39'uncu maddesinin esas alınması sonucu oluşan . TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Diğer Sorumlular (Kurum Başkanı ve Kurul Üyeleri), Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisidir.
06.03.2024 tarih ve 56533 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla, 135 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1'inci maddesinin Tasdikine hükmedilmiştir.

Esas yönünden inceleme
Somut uygulama
Kurul Başkanı ve Üyelerinin yurtdışı gündeliğinin ödenmesinde Kurul Başkanı için bakanlık müsteşarı, Kurul Üyeleri için bakanlık müsteşar yardımcısının emsal alınması gerekirken, "en yüksek devlet memuru" emsal alınmıştır.
Daire Kararında mevzuata aykırı bu uygulama sonucunda . TL kamu zararı oluştuğuna hükmedilmiştir.

Mevzuat ve Değerlendirme
03.03.2011 tarihli ve 27863 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Üst Kurul üyelerinin teminatı, mali ve sosyal hakları" başlıklı 39'uncu maddesinin birinci fıkrasında "Üst Kurul üyelerine en yüksek Devlet memuru için belirlenen her türlü ödemeler dahil mali haklar tutarında aylık ücret ödenir. En yüksek Devlet memuruna ödenenlerden, vergi ve diğer yasal kesintilere tabi olmayanlar bu Kanuna göre de vergi ve diğer kesintilere tabi olmaz. 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer mevzuat uyarınca en yüksek Devlet memurunun yararlanmış olduğu sosyal hak ve yardımlardan, Üst Kurul üyeleri de aynı usul ve esaslar çerçevesinde aynen yararlanırlar." düzenlemesi yer almaktadır.
02.11.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 666 sayılı KHK'nın 1'inci maddesiyle 375 sayılı KHK'ya eklenen Ek 11'inci maddesinde:
"Ek Madde 11- (Ek: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra;
. / b) (Değişik: 14/4/2016-6704/30 md.) 5018 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kadro ve pozisyonlarına 15/1/2012 tarihinden sonra ilk defa veya yeniden atanan kurul başkanı, kurul üyesi ve başkan yardımcısı ile murakıp ve uzman unvanlı meslek personeline, ilgili mevzuatı uyarınca ödenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla çalışma ücreti, kar payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer ödemeler ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin bir aylık toplam net tutarı; kurul başkanı için bakanlık müsteşarı, kurul üyesi için bakanlık müsteşar yardımcısı, başkan yardımcısı için bakanlık genel müdürü, murakıp ve uzman unvanlı meslek personeli için Başbakanlık uzmanlarına mevzuatında kadrosuna bağlı olarak mali haklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçemez ve bunlar, emeklilik hakları bakımından da emsali olarak belirlenen personel ile denk kabul edilir."
Düzenlemesi yer almaktadır. Bu düzenleme ile 15.01.2012 tarihinden sonra üst kurulların kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanan kurul başkanı, kurul üyesi, başkan yardımcısı ile murakıp ve uzman unvanlı meslek personelinin mali ve sosyal haklarının üst sınırının belirlenmesinde emsal alınacak devlet memuru unvanları belirlenmiştir. Söz konusu düzenlemeye göre 5018 sayılı Kanun'a ekli (III) sayılı Cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumların kadro ve pozisyonlarına 15.01.2012 tarihinden sonra ilk defa veya yeniden göreve başlayanlardan kurul başkanı için bakanlık müsteşarı, kurul üyesine yapılacak ödemeler için ise bakanlık müsteşar yardımcısı emsal alınacaktır.
Yine 375 sayılı KHK'nin Ek 11'inci maddesinin ikinci fıkrasında "(Değişik ikinci fıkra: 12/7/2013-6495/73 md.) Diğer mevzuatın bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz" denilmek suretiyle düzenleyici ve denetleyici kurumlarda 15.01.2012 tarihinden sonra göreve başlayanlar için yeni bir düzenleme getirildiği ve diğer Kanunlarda bu hükme aykırı olarak yapılan mali ve sosyal haklara ilişkin düzenlemelerin uygulama alanının kalmadığı ifade edilmektedir.
Ancak TBMM tarafından seçilmeleri ve kadro ve pozisyonlarının bulunmaması gerekçeleriyle . Kurul üyelerinin bu düzenlemenin kapsamında olmadığı yönünde alınan 12.05.2016 tarih 2016/29-1 sayılı Kurul Kararı ile . Kurul üyelerinin mali ve sosyal haklarının ödenmesinde 6112 sayılı Kanun'un 39'uncu maddesinin uygulanmasına devam edilerek somut uygulama olan yurt dışı harcırahlarının belirlenmesinde 375 sayılı KHK'nın Ek 11'inci maddesinin ilk fıkrasının b-bendi ile getirilen sınırların aşıldığı görülmektedir.
. üyelerinin seçilmesine dair hükümler dayanağını Anayasa'dan alarak 6112 sayılı Kanun'un 35'inci maddesinde belirlenmiş olup, seçilen kamu görevlileri TBMM tarafından yapılan seçim sonucunun Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren hak ve yükümlülükleri, görev, yetki ve sorumlulukları mevzuatta önceden belirlenmiş . Kurul üyesi olarak yeni bir statüye geçmektedirler. Mevzuatta . Kurul üyelerinin, mali ve sosyal haklarının düzenlendiği 375 sayılı KHK'nın Ek 11'inci maddesinin kapsamı dışında tutulduğuna dair istisnayı içeren bir düzenleme bulunmamaktadır.
Kurul Başkan ve Üyelerinin mali haklarıyla ilgili bir istisna Kurul kararı ile değil ancak kanunla yapılabileceğinden, 6704 sayılı Kanun'un 30'uncu maddesi ile 375 sayılı KHK'nin Ek 11'inci maddesinin ilk fıkrasının b-bendine eklenen hüküm çerçevesinde yapılan yasal düzenlemelerin . üyeleri için bağlayıcı olmadığını söylemek hukuken mümkün değildir. Anılan maddenin son fıkrasında yer alan "Diğer mevzuatın bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz." ifadesinden Kurul üyelerinin mali haklarının belirlenmesinde esas alınan 6112 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının, 375 sayılı KHK'nın Ek 11'inci maddesi ilk fıkrasının b-bendi ile belirlenen sınırlamalara aykırı olması durumunda uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Karar Düzeltilmesi dilekçesinde, 5018 sayılı Kanun'a ekli (III) sayılı Cetvelde yer alan . Kurumunun başkan ve üyelerine yapılacak ödemelerin, 702 sayılı KHK ile getirilen düzenleme ile 375 sayılı KHK'nın Ek 11'inci maddesinin birinci fıkrasından farklı olarak belirlendiği, dolayısıyla 375 sayılı KHK'nın Ek 11'inci maddesinin ilk fıkrasının tüm düzenleyici ve denetleyici kurumlarda uygulanması gereken mutlak ve istisnasız bir hüküm olmadığı ileri sürülmüşse de bahsi geçen kurum için, 375 sayılı KHK'dan sonra çıkarılan "702 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ile istisna düzenlemesine yer verildiği görülmekte olup, bu düzenleme diğer düzenleyici ve denetleyici kurumların mali ve sosyal hakları ile ilgili bulunmamakta, dolayısıyla . [Kurul] için istisnai bir durum yaratmamaktadır.

Özel-genel, önceki-sonraki kanun çatışmasıyla ilgili savunmanın karşılanması:
Sorumlular tarafından 6112 sayılı Kanun'un 39'uncu maddesinde 09.07.2018 tarihli ve 703 sayılı KHK'yla yapılan değişiklik ve 375 sayılı KHK'nın ek 11'inci maddesi birlikte değerlendirildiğinde önceki tarihli genel kanun değil sonraki tarihli özel kanunun uygulanması gerektiği savunulmaktadır. Sorumlular tarafından: 09.07.2018 tarihli ve 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 164'üncü maddesiyle 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'da bazı değişiklikler yapıldığı, bu kapsamda Kanun'un 39'uncu maddesindeki "Başbakanlık Müsteşarı" ibaresinin "en yüksek Devlet memuru" şeklinde değiştirildiği ve söz konusu düzenlemeye esas 703 sayılı KHK'nın 375 sayılı KHK'ya göre özel ve sonraki tarihli bir düzenleme olması nedeniyle, hukuk genel ilkelerinden; "Sonraki Kanun Önceki Kanunları İlga Eder" ilkesine uygun olarak 6112 sayılı Kanunun 39'uncu maddesinin Üst Kurul Kararı ile uygulanmaya devam olunduğu ifade edilmiştir.

Ancak bu savunmanın reddi gerekir. Zira somut uygulamada önceki tarihli genel kanun ile sonraki tarihli özel kanunun çatışması söz konusu değildir. Somut uygulamada önceki tarihli özel kanun ile sonraki tarihli genel kanunun çatışması söz konusudur. Şöyle ki:

703 sayılı KHK'nın 164'üncü maddesiyle 6112 sayılı Kanun'un 39'uncu maddesi yeniden düzenlenmemiştir. 39'uncu maddede yapılan değişiklik Başbakanlık teşkilatının kaldırılması nedeniyle gerçekleşmiş ve yasaların Anayasa'ya uyumunu sağlamak amacıyla "Başbakanlık Müsteşarı" ibaresi geçen bütün kanunlarda bu ifade değiştirilmiştir. Dolayısıyla somut uygulamada, önceki tarihli özel kanun olan 6112 sy Kn./m.39'da yer alan düzenleme ile sonraki tarihli genel kanun olan 375 sy KHK/ek m.11'in çatışması söz konusudur. Önceki tarihli özel kanun ile sonraki tarihli genel kanunun çatışması durumunda bu kanunların amaçları göz önünde bulundurularak hangi kanunun uygulanacağına karar verilmesi gerekir.

Somut uygulamayla ilgili olarak, 375 sy KHK/ek m.11, "Kamu görevlilerinin bazı mali haklarına ilişkin düzenleme yapılması" suretiyle özel kanunlarda yer alan mali ve sosyal hakların sınırının belirlenmesi amacıyla getirilmiş bir düzenlemedir. Dolayısıyla somut uygulamayla ilgili olarak, 6112 sy Kn.m.39 değil, 375 sy KHK ek m.11'in esas alınması gerekmektedir. Daire Kararı ve Temyiz Kurulu Kararında 375 sy KHK'nın ek 11'inci maddesi esas alınmış olması dolayısıyla, bu Kararların yasal dayanakları hukuka uygundur.

Ayrıca Karar Düzeltilmesi başvurusunda bulunan sorumlu ve Kamu İdaresi tarafından esasa etkili bazı savunmanın Daire Kararı ve Temyiz Kurulu Kararında karşılanmadığı ifade edilmiştir. Ancak bu ifade gerçek durumu yansıtmamaktadır. Daire Kararında ve Temyiz Kurulu Kararında, söz konusu savunmaların hukuken dinlenildiği ve reddedildiği görülmektedir.

Sonuç olarak, özetle: 375 sayılı KHK'nın Ek 11'inci maddesiyle, düzenleyici ve denetleyici kurum personeline yapılan ödeme tutarları için belirli sınırlamalar getirilmiştir. Mevzuatta bu sınırlamaların . için uygulanmayacağına dair herhangi bir istisnai düzenleme bulunmamaktadır. . Kurulunda 15.01.2012 tarihinden sonra göreve başlayan Kurul üyelerinin yurtdışı gündeliğinin tespitinde, 375 sayılı KHK'nın Ek 11'inci maddesi b-bendi ile getirilen sınırlama gereği "bakanlık müsteşar yardımcısı"nın emsal alınması gerekirken ve Kurul Başkanının yurtdışı gündeliğinin tespitinde "bakanlık müsteşarı" esas alınması gerekirken, 375 sayılı KHK kapsamında olmadıkları yönünde alınan Kurul Kararı ile 6112 sayılı Kanun'un 39'uncu maddesi çerçevesinde "en yüksek Devlet memuru" emsal alınarak hesaplama yapılması sonucu mevzuata aykırı ödemelerde bulunulmuştur. Somut uygulamada 5018 sayılı Kanun'un 71'inci maddesi kapsamında "mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması" suretiyle kamu zararına sebep olunduğu anlaşılmıştır.

BU İTİBARLA, 135 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1'inci maddesinin Tasdiki hükmünü içeren 06.03.2024 tarih ve 56533 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNMADIĞINA (.'ün aşağıda yer alan karşı oy gerekçesi karşısında), oy çokluğuyla,
Karar verildiği 08.01.2025 tarih ve 57626 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.