Görülmemiş tescil: Dizi dekoru tarihi eser oldu, hakkında makale yazıldı
Türkiye'de benzeri görülmemiş bir "kültür varlığı" tesciline imza atıldı. İstanbul Tuzla'da çekilen "Tozkoparan İskender" dizisi için 2019 yılında hazırlanan bir dekor, uzmanlar tarafından tarihi "menzil taşı" zannedilerek tescil ettirildi. İstanbul 5 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'ndan geçen kararla müzede korumaya alınan dekorun, aslında sadece bir dizi aksesuarı olduğu ortaya çıktı. Akademik makalelere bile konu olan hataya uzmanlar tepkili: "Menzil taşı mermer olur, bu ise tahta!"
Türkiye Gazetesi'nin haberine göre iki uzman dizinin çekildiği İstanbul'un Tuzla ilçesindeki alanda bırakıldığı düşünülen tahta dekorun tescili için gerekli mercilere müracaat etti. Menzil taşı olduğu iddia edilen dekor, 26 Şubat 2025'te İstanbul 5 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunda görüşülerek "tarihi eser" olarak tescillendi. Söz konusu dekor, koruma ve konservasyon çalışması yapılması için İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesine kaldırıldı. Üstelik eser hakkında akademik bir dergide "Tozkoparan'ın ilk ve tek menzil taşı" iddiasıyla makale de yayımlandı.
Türk ve İslam Eserleri Müzesi yetkilileri daha sonra durumu fark edip dekorun tarihi eser olmadığına dair bir rapor yazma hazırlığına girişti. Ancak kurul kararı değişmedi.
ASIL HATA KORUMA KURULUNUN
Dekorun hazırlanmasında akademik danışmanlık yapan Dr. Öğretim Üyesi Şükrü Seçkin Anık, trajikomik duruma serzenişte bulundu. Türkiye gazetesine değerlendirmede bulunan Anık "Alanım itibarıyla okçuluğa dair akademik çalışmaları takip ediyorum. Okçular Vakfı'nda çalışırken hazırlanmasında danışmanlık yaptığım dizi dekorunun tarihi menzil taşı zannedilip hakkında akademik makale yazıldığını görünce şaşırdım. Zaten dekor, dizinin 14. bölümünde görünüyor. Menzil taşları mermerden olur. Okçular Vakfının yanı sıra bu konuda akademik çalışma yapan birçok isim var. Keşke danışsalardı" diye konuştu.
YIKIM KARARI VERSELER NE OLACAK?
Sosyal bilimlerin hatalar üzerinden ilerlediğini kaydeden Şükrü Seçkin Anık "Akademisyenler de hata yapabilir. Bence burada asıl problem akademisyenlerde değil, tescilleme yapan 5. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunda. Kolektif hata yüzünden bir dizi dekoru, tarihi menzil taşı olarak tescil edilmiş. Bu kurul yarın tarihi bir eseri yıkma kararı alsa ne olacak?" değerlendirmesinde bulundu.