Okul kantinlerinde kira uçurumu!
Ankara'nın göbeğinde kantin kiraları arasında tam 18 kat fark var. Aynı ilçede, aynı öğrenci sayısına sahip iki kantinden biri 20 bin liraya, diğeri 367 bin liraya kiralanıyor. Aradaki 'kira uçurumu' şeffaflık tartışmalarını alevlendirdi.
Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okul kantinleri, Okul Aile Birlikleri tarafından pazarlık usulüyle kiraya veriliyor. Kiralama işlemleri, valilik veya kaymakamlıkça görevlendirilecek il veya ilçe milli eğitim müdür yardımcısı, şube müdürü başkanlığında, ilgili birlik temsilcisinin katılımıyla oluşan ihale komisyonunca yapılıyor. Ancak Türkiye'nin farklı bölgelerinde aynı ilçede, benzer öğrenci sayılarına sahip okullar arasında kantin kira bedellerinde ciddi farklılıklar bulunması dikkati çekiyor.
Bazı okullarda aylık kantin kiraları 200 bin liradan başlayıp yarım milyon liraya yaklaşırken, aynı ilçe ve benzer öğrenci sayısına sahip bazı okullarda bu bedellerin 20-30 bin lira seviyesinde kaldığı görülüyor. Üstelik sözleşme için atılan imza tarihleri de aynı döneme denk geliyor. Bu durum, kira bedellerinin hangi kriterlere göre belirlendiği sorusunu gündeme getiriyor.
ALTI OKULDA DEVASA FARKLAR
Bu tabloya örnek ilçelerden biri Yenimahalle. İlçede 594 öğrencili Şehit Şahin Polat Aydın Ortaokulunun kantini aylık 299 bin 500 liraya, 967 öğrencili Hacı Bektaş Veli İlkokulunun kantini 367 bin liraya kiralanırken; 1.235 öğrencili Şehit Mustafa Arslan Ortaokulunun kantini 35 bin liraya, 1.011 öğrencili Şehit Mustafa Erdal Ortaokulunun kantini ise 20 bin liraya kiralanıyor.
Benzer farklılıklar Anadolu liselerinde de görülüyor. 540 öğrencili Şehit Haydar Çetin Anadolu Lisesinde kantin kirası 228 bin lira iken, 898 öğrencili Mustafa Kemal Anadolu Lisesinde bu rakam 61 bin 500 lira olarak uygulanıyor.
STANDART GETİRİLMELİ
Kira bedelleri arasındaki bu uçurum, kantin ihalelerinde şeffaflık, muhammen bedellerin belirlenme yöntemi ve rekabet şartlarının eşitliği konusunda soru işaretlerine yol açıyor. Bazı kantin ihalelerinin yakın akrabalık ilişkileri üzerinden sonuçlandırıldığı öne sürülüyor. Daha düşük kira bedeli ödeyen kantinlerde ürünlerin öğrencilere daha uygun fiyatlarla sunulmadığı da gözlemleniyor. Yani düşük kira, öğrenci ya da veli lehine bir avantaj oluşturmuyor. Kantini düşük bedellerle kiralayıp bu avantajı öğrenciye yansıtmayan işletmeler zenginleşirken, okul aile birlikleri, öğrenciler ve veliler zarar eden taraf oluyor.
"MUHTEMELEN ESKİ KİRACI"
Ankara Kantinciler Odası Başkanı Bayram Şahin "Öncelikle bunun altını çizmek gerekir. Yüksek kira bedellerine karşıyız. Bir kantine 300 bin kira çok fazla. İşletmeciler bu fiyatları elde etmek için bazı kalemlerden kısıyor. Durum böyle olunca da mesleğine zarar verecek adımlar atıyorlar. Süreç, kaşarın tostunu kısmaya kadar gidiyor. Bu yüksek kira fiyatları için kamunun da zarar etmeyeceği teklifler yapılmalı. Aynı yerlerde farklı fiyat durumu da muhtemelen sözleşme tarihleri farklıdır. Kiralayan kişi eski olduğu için fiyat buradan kaynaklı olabilir. Beş yılda komisyon toplanır. Bu farklar giderilmeye çalışılıyor" ifadelerini kullandı.