Huzurevine giriş yaşı 60'tan 70'e yükseltildi
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, huzurevlerine girişte yaş sınırını 60'tan 70'e yükseltti. Bugün Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte 60-69 yaş arasındaki bireyler artık yalnızca kısmi veya tam bağımlı engelli sağlık kurulu raporu bulunması halinde huzurevine kabul edilebilecek. Yönetmelik aynı zamanda bakım birimlerini dört seviyeye ayırdı, gerontolog ve ergoterapist gibi yeni meslek gruplarını mevzuata taşıdı ve risk esaslı bir sıralama sistemi getirdi.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerine ilişkin yönetmeliği yeniden düzenledi. Bugün Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelik, 2001 tarihli eski düzenlemenin yerini aldı. İki metin arasındaki farklar incelendiğinde, yaşlı bakımında köklü bir zihniyet değişikliğine gidildiği görülüyor.
Huzurevlerine Giriş yaş sınırı yükseltildi
Eski yönetmelikte huzurevlerine kabul için 60 yaş ve üzeri olma şartı aranırken, yeni düzenlemede bu sınır 70 yaşa çıkarıldı. 60-69 yaş arasındaki bireyler artık yalnızca kısmi veya tam bağımlı engelli sağlık kurulu raporu bulunması halinde kabul edilebilecek.
Geçiş hükmüyle, yeni yönetmeliğin yayım tarihinden önce hizmet alan ya da başvuruda bulunan yaşlılar için eski yaş sınırının uygulanmaya devam edeceği belirtildi.
Risk sınıflandırması getirildi, sıraya alma sistemi değişti
Yeni yönetmeliğin en köklü yeniliklerinden biri, başvuruları değerlendiren **dört kademeli risk sınıfı** sistemidir:
- Kırmızı:Terk edilmiş, ihmal ya da istismar mağduru olan veya bakıcısı bulunmayan yaşlılar. Bu grupta mülki idare amiri onayıyla hemen yerleştirme yapılabiliyor.
- Turuncu: 90 yaş ve üzeri ile her ikisi de 80 yaş üzerinde olup biri bakıma muhtaç olan çiftler.
- Sarı: Bakım ihtiyacı olan ancak bakıcısı mevcut, ekonomik yoksunluğu bulunmayan yaşlılar.
- Yeşil: Günlük yaşam aktivitelerini bağımsız sürdürebilen, sosyal veya ekonomik yoksunluk içindeki yaşlılar.
Eski yönetmelikte böyle bir önceliklendirme mekanizması yoktu; sıralama yalnızca cinsiyet ve başvuru tarihine göre yapılıyordu.
Bakım birimleri kademelere ayrıldı
Yeni yönetmelik, yaşlıların fiziksel ve bilişsel durumlarına göre dört seviyeli yaşlı yaşam birimi tanımladı:
- 1. Seviye: Bağımsız ve aktif yaşlılar
- 2. Seviye: Gözetim gerektiren yaşlılar
- 3. Seviye (A/B/C/D): Doğrudan bakım desteği gereken yaşlılar (fiziksel, bilişsel veya her ikisi birden)
- 4. Seviye: Mekanik ventilatör, trakeostomi gibi ileri destek gerektiren ya da terminal dönemdeki yaşlılar
Eski yönetmelikte yalnızca "huzurevi" ve "özel bakım bölümü" ayrımı mevcuttu.
Yeni meslek grupları tanımlandı: Gerontolog ve ergoterapist
Eski yönetmelikte yer almayan gerontolog ve ergoterapist kadroları yeni düzenlemeyle mevzuata girdi. Gerontologlara; fonksiyonel değerlendirme, düşme riski analizi, çevresel uyum ve geronteknoloji uygulamaları gibi kapsamlı görevler tanımlandı.
Bunların yanı sıra konuşma ve dil terapisti ile fizyoterapi teknikeri unvanları da ayrı maddelerle düzenlendi.
Disiplin sistemi yeniden kurgulandı
Eski yönetmelikte "oda, kat, blok değiştirme" şeklinde üç aşamalı bir yaptırım sistemi varken, yeni düzenlemede bu "oda değiştirme" olarak sadeleştirildi.
Kuruluştan çıkarma cezasında ise önemli bir değişiklik yapıldı: Eski metinde "bir daha kurum bakımına alınmama" koşulsuz öngörülürken, yeni yönetmelikte bu süre beş yıl ile sınırlandırıldı.
Ayrıca disiplin sürecine yaşlı temsilcisi de dahil edildi; Disiplin Kurulu artık seçilmiş yaşlı temsilcisinin katılımıyla toplanıyor.
Tereke odası ve izolasyon odası zorunlu hale getirildi
Yeni yönetmelik, vefat eden yaşlının eşyaları için **tereke odası**nı ayrı bir maddeyle düzenledi ve bu odanın 24 saat kayıt yapan güvenlik kamerasıyla izlenmesini zorunlu kıldı. Kamera kayıtlarının otuz gün saklanması gerekiyor.
Bulaşıcı hastalık riski taşıyan yaşlılar için ise izolasyon odası kurulması yükümlülüğü getirildi. Eski yönetmelikte "tecrit odası" adıyla genel hatlarıyla ele alınan bu düzenleme, yeni metinde doğal havalandırma ve lavabo gibi fiziki standartlarla somutlaştırıldı.
Kişisel veri güvencesi ve bilişim sistemi maddesi eklendi
Eski yönetmelikte yer almayan kişisel verilerin korunması ile bilişim sistemine veri girişi konuları artık ayrı maddelerle güvence altına alındı. KVKK'ya uyum zorunluluğu açıkça hükme bağlandı.
Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi. Yönetmeliğe ulaşmak için tıklayınız.