ABD ile İran arasında 48 saat içinde ateşkes yapılacak iddiası

Pakistan'ın arabuluculuğunda hazırlanan ve İran ile ABD'ye sunulan yeni barış planı, 45 günlük ateşkes ile Hürmüz Boğazı'nın derhal açılmasını öngörüyor. Pazartesi yürürlüğe girmesi beklenen iki aşamalı teklif, acil bir ateşkesin ardından kalıcı bir anlaşmaya varılmasını hedefliyor.

Pakistan yönetimi İran ile ABD arasındaki çatışmaları sona erdirecek kapsamlı bir plan hazırladı. Plana göre Hürmüz Boğazı'nın açılması ve 45 günlük bir ateşkes maddeler arasında. Teklif edilen taslak metin bugün yürürlüğe girebilir.

İran'dan ise resmi cevap gecikmedi. İran sözcüsü "Tahran, Amerika'nın kalıcı bir ateşkes için hazır olmadığını düşünüyor" sözlerini aktardı.

Stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı bu sayede yeniden gemi trafiğine açılabileceği belirtildi. Pakistan tarafından taraflara iletilen çerçeve iki aşamalı bir yaklaşımı öngörmektedir. Taslağa göre ilk aşamada acil bir ateşkes ilan edilecek, Ardından taraflar kalıcı bir barış anlaşması için müzakere masasına oturacak.

Tüm maddelerin bugün içerisinde karara bağlanması planlanmakta. İlk mutabakat Pakistan üzerinden dijital ortamda bir iyi niyet muhtırası şeklinde sonuçlanabilir. İslamabad yönetimi şu an için yürütülen görüşmelerdeki yegane resmi iletişim kanalı oldu. Bölgesel arabulucular bu sürecin 45 günlük bir ateşkesle başlayıp kalıcı bir savaşı durdurma kararına evrilmesini hedefliyor.

GECELER BOYUNCA KONUŞTULAR

Pakistan Ordu Komutanı Mareşal Asım Münir gece boyunca ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile temaslarını sürdürdü. Pakistan Ordu Komutanı Mareşal Asım Münir gece boyunca ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile temaslarını sürdürdü.

Geniş kapsamlı bir barış sürecinin gerçekleştirilmesi için taraflara yaklaşık 20 günlük bir süre tanınıyor. Nihai görüşmelerin İslamabad kentinde yüz yüze yapılması planlanıyor.

Tahran yönetimi daha önce ABD ve İsrail tarafından tekrar saldırıya uğramayacağına dair güvence talep etmişti.

İranlı yetkililer Türkiye ve Mısır gibi diğer ülkelerden de çeşitli mesajlar aldıklarını vurguladı. Henüz ABD cephesinden resmi bir yanıt gelmedi.

Türkiye de arabuluculuk ediyor

Diplomatik çabalar hakkında bilgi sahibi dört kaynak, müzakerelerin Pakistan, Mısır ve Türkiye aracılığıyla yürütüldüğünü, ayrıca Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasında mesajlaşmalar yoluyla temas kurulduğunu söyledi.

Bir ABD yetkilisi, Trump yönetiminin son günlerde İran'a çeşitli öneriler sunduğunu ancak İranlı yetkililerin henüz bunları kabul etmediğini belirtti.

Plan iki aşama öngörüyor

Kaynaklara göre arabulucular, iki aşamalı bir anlaşmanın şartlarını taraflarla görüşüyor. İlk aşama, savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin yürütüleceği olası 45 günlük bir ateşkesi kapsıyor.

Kaynaklardan biri, görüşmeler için daha fazla zamana ihtiyaç duyulması halinde ateşkesin uzatılabileceğini söyledi.

İkinci aşama ise savaşın sona erdirilmesine yönelik nihai bir anlaşmayı içeriyor.

Kaynaklar, Hürmüz Boğazı'nın tamamen yeniden açılması ve İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu için ya ülke dışına çıkarılması ya da seyreltilmesi gibi bir çözümün ancak nihai anlaşmayla mümkün olabileceğini belirtti.

Uranyum için "güven artırıcı adımlar" üzerinde çalışılıyor

Kaynaklara göre arabulucular, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin güven artırıcı adımlar atması üzerinde çalışıyor.

Bu iki konu, İran'ın müzakerelerdeki başlıca kozları ve iki kaynağa göre İranlılar yalnızca 45 günlük bir ateşkes karşılığında bunlardan tamamen vazgeçmeye yanaşmıyor.

Arabulucular, anlaşmanın ilk aşamasında İran'ın bu iki konuda kısmi adımlar atıp atamayacağını görmek istiyor. Ayrıca Trump yönetiminin ateşkesin geçici olmayacağı ve savaşın yeniden başlamayacağı yönünde İran'a güvence vermesi için atabileceği adımlar üzerinde de çalışılıyor.

Öte yandan İranlı yetkililer, Gazze veya Lübnan'daki gibi kağıt üzerinde ateşkes olup ABD ve İsrail'in istedikleri zaman yeniden saldırabileceği bir duruma düşmek istemediklerini arabuluculara açıkça ifade etti.

Arabulucular ayrıca ABD'nin İran'ın bazı taleplerini karşılayacak başka güven artırıcı adımlar atması ihtimali üzerinde de çalışıyor. Beyaz Saray yorum yapmayı reddetti.

"İran misillemesi yıkıcı olabilir"

Axios'a konuşan ve doğrudan bilgi sahibi bir kaynak, İran'ın enerji altyapısına yönelik olası bir ABD-İsrail saldırısına vereceği karşılığın Körfez ülkelerinin petrol ve su tesisleri için yıkıcı olabileceğinden arabulucuların ciddi endişe duyduğunu söyledi.

Arabulucular, İranlı yetkililere daha fazla müzakere taktiği için zaman kalmadığını iletti ve önümüzdeki 48 saatin anlaşmaya varmak ve ülke için büyük bir yıkımı önlemek adına son fırsat olduğunu vurguladı.