İDDK Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı taşra teşkilatında çalışan öğretmenlerin talebini reddetti

16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "taşra" ve "fiilen" ibarelerinin iptal istemini de reddetti.

Danıştay Onikinci Dairesinin 14/05/2024 tarih ve E:2022/92, K:2024/2420 sayılı kararı ile hem işlem hem de hüküm iptal edilmişti.

12 Daire eşitlik ilçesi çerçevesinde yaklaştı

Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlarla ilgili olarak idarelere takdir yetkisi tanınmış olmakla birlikte; idarelere tanınan takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, İdarelerce takdir yetkisi kapsamında düzenlemeler yapılırken kamu yararı ve hizmet gerekleri ile birlikte eşitlik ilkesinin de gözetilmesi gerektiği,

İDDK: Merkez ve taşrada çalışan öğretmenler farklıdır

Taşra teşkilatında görevli öğretmenlerle merkez teşkilatında görevli öğretmenlerin yerine getirdikleri hizmetin farklı olduğu, merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlerin görev ve sorumluluklarının, Bakanlık merkez teşkilatı birimlerinin görev alanları ile sınırlı olduğu, doğrudan eğitim, öğretim, planlama, rehberlik araştırma-geliştirme faaliyetlerinde görev almadıkları ve dolayısıyla ders niteliğinde egzersiz görevi adı altında bir görevleri bulunmadığı göz önüne alındığında, merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere ders niteliğinde egzersiz görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmemesi sonucunu doğuran, dava konusu Esaslar'ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "taşra" ibaresinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

T.C.

DANIŞTAY

İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

Esas No: 2025/241

Karar No: 2025/3088

İSTEMİN KONUSU:

Danıştay Onikinci Dairesinin 14/05/2024 tarih ve E:2022/92, K:2024/2420 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem:

Davacı Sendika tarafından, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere ek ders ücreti ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 02/07/2015 tarih ve 101953 sayılı işlem ile 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "taşra" ve "fiilen" ibarelerinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti:

Danıştay Onikinci Dairesinin 14/05/2024 tarih ve E:2022/92, K:2024/2420 sayılı kararıyla;

Dava konusu 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "taşra" ibaresi ile bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline, aynı Esaslar'ın 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "fiilen" ibaresinin iptali istemi yönünden davanın reddine ilişkin Dairelerinin 10/03/2020 tarih ve E:2018/3719, K:2020/1935 sayılı kararına karşı taraflarca temyiz yoluna başvurulması sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/05/2021 tarih ve E:2020/3035, K:2021/1032 sayılı kararıyla; davacının temyiz isteminin reddi, Daire kararının davanın reddine ilişkin kısmının onanması; davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulü ile "Dairece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi gereğince; söz konusu Esaslar'ın 5. maddesinin 1. fıkrasındaki; "merkez" ibaresinin taslak metinden çıkarılması sonrasında Maliye Bakanlığından yeniden görüş alınması gerekirken, görüş alınmaksızın yapılan düzenlemede şekil yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı, dolayısıyla anılan fıkrada yer alan "taşra" ibaresi hukuka uygun bulunmadığından, bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen bireysel işlemde de hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "taşra" ibaresi ile bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen 02/07/2015 tarih ve 101953 sayılı işlemin iptaline ilişkin temyize konu kararın bu kısımlarında hukuki isabet bulunmadığı" gerekçesiyle, belirtilen kısımlarının bozulması üzerine;

Bozma kararına uyularak anılan kararda belirtilen gerekçeler doğrultusunda bozulan kısım yönünden işin esasının incelenmesine geçilmiş;

24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "taşra" ibaresi yönünden;

24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde düzenlenen hizmet içi eğitim, kurs ve seminerlerde ders vermek üzere görev alacak eğitim görevlilerinin niteliklerini, ücretle okutacakları haftalık ders saati sayısını ve öğretmenlerin ek ders ücretleriyle ilgili usul ve esasları düzenlemek amacıyla yürürlüğe konulduğu, dava konusu Esaslar'ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinde, sadece Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan öğretmenler için ders niteliğinde egzersiz görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmesi öngörülmesine karşın aynı görevleri yapan merkez teşkilatında görevli öğretmenlere ek ders ücreti ödenmesine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği,

Davalı idarenin savunma dilekçesinde, dava konusu "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın 5. maddesinin taslak metnine ilişkin olarak Maliye Bakanlığından alınan görüş üzerine "merkez ve taşra" ibaresinden "merkez" ibaresi çıkartılarak, Resmi Gazete'de yayımlanan son şeklinin verildiğinin ve bu bağlamda Bakanlığın takdir hakkını taşrada görev yapan öğretmenlere ek ders ücreti verilmesi yönünde kullandığının belirtildiği,

Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlarla ilgili olarak idarelere takdir yetkisi tanınmış olmakla birlikte; idarelere tanınan takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, İdarelerce takdir yetkisi kapsamında düzenlemeler yapılırken kamu yararı ve hizmet gerekleri ile birlikte eşitlik ilkesinin de gözetilmesi gerektiği,

Buna göre, davalı idarece, dava konusu düzenleme ile taşra teşkilatında görevli öğretmenlerle aynı görevleri yapan merkez teşkilatında görevli öğretmenlere ders niteliğinde egzersiz görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmemesine ilişkin haklı ve hukuken kabul edilebilir bir gerekçeye yer verilmediği, dolayısıyla takdir yetkisinin hukuka uygun olarak kullanılmadığı ve ayrıca anılan düzenlemenin eşitlik ilkesine de aykırı olduğu sonucuna varıldığından, söz konusu Esaslar'ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "taşra" ibaresinde hukuka uygunluk görülmediği,

Dava konusu bireysel işlem yönünden,

24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "taşra" ibaresinde hukuka uygunluk bulunmadığından, bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen, merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere de ek ders ücreti ödenmesi istemiyle başvurunun reddine ilişkin işlemde de hukuka uygunluk görülmediği,

Gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:

Davalı idareler tarafından, Bakanlık taşra teşkilatında genel olarak öğretmenlerin görev yaptığı; huzurevleri, bakım ve rehabilitasyon merkezleri, çocuk destek merkezleri, kadın veya erkek konuk evleri, çocuk evlerinde doğrudan hizmet alanlara yönelik hizmetlerin yürütüldüğü, temyize konu kararda öğretmenlerin merkez ve taşrada aynı görevleri yerine getirdiği yolundaki tespitin yerinde olmadığı, öğretmenlerin taşrada görev yapmasının teşvik edilmesi ve kamu hizmetinde aksama olmamasının amaçlandığı, takdir yetkisi kapsamında getirilen düzenlemede ve bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'NUN DÜŞÜNCESİ:

Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Davacı Sendika tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde öğretmen kadrosunda ve idareci olarak görev yapan personele ödenen ek ders ücreti emsal alınarak, davalı Bakanlığın merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere, ek ders ücreti ödenmesi istemiyle, davalı Bakanlığa 23/06/2015 tarihinde başvuru yapılmıştır.

Yapılan başvuru, "16/03/2015 tarihli ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki ''Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında; "Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan öğretmenlerin; eğitim, öğretim, planlama, rehberlik araştırma-geliştirme ve benzeri görevlerinden haftada (15) saati, bu görevlerini fiilen yerine getirdikleri sürece "Ders niteliğinde egzersiz görevi" sayılır ve karşılığında ek ders ücreti ödenir. Bu ücret nöbet izni hariç her ne şekilde olursa olsun izinli ve raporlu olunan sürelerde ödenmez." düzenlemesinin yer aldığı, Bakanlık merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere ders niteliğinde egzersiz görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmesinin mümkün bulunmadığı" gerekçesiyle reddedilmiştir.

Bunun üzerine, başvurunun reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan ve 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar" başlıklı düzenlemenin 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "taşra" ve "fiilen" ibarelerinin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

Danıştay Onuncu Dairesinin 10/03/2020 tarih ve E:2018/3719, K:2020/1935 sayılı kararının, dava konusu "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "fiilen" ibaresinin iptali istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmı Kurulumuzca onanarak kesinleşmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ders görevi" başlıklı 89. maddesinde, "Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.

Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile tespit olunur." kuralına yer verilmiştir.

Anılan düzenlemeye dayanılarak 24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ''Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar yürürlüğe konulmuştur. Esasların "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, "Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan öğretmenlerin; eğitim, öğretim, planlama, rehberlik araştırma-geliştirme ve benzeri görevlerinden haftada (15) saati, bu görevlerini fiilen yerine getirdikleri sürece "Ders niteliğinde egzersiz görevi" sayılır ve karşılığında ek ders ücreti ödenir. Bu ücret nöbet izni hariç her ne şekilde olursa olsun izinli ve raporlu olunan sürelerde ödenmez." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "taşra" ibaresi yönünden;

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, çocuk yuvaları, yetiştirme yurtları, kreş ve gündüz bakımevleri, huzurevleri, bakım ve rehabilitasyon merkezleri, çocuk destek merkezleri, kadın veya erkek konukevleri, toplum veya aile danışma merkezleri, aktif yaşam merkezi, çok amaçlı sosyal hizmet kuruluşları, çocuk evleri, çocuk evleri sitesi, ev tipi sosyal hizmet birimleri, ev tipi sosyal hizmet birimleri koordinasyon merkezi, sosyal hizmet merkezi, çocuk evleri koordinasyon merkezi olmak üzere, bu Kanun'un amacına uygun faaliyette bulunan ve taşra teşkilatında hizmet veren sosyal hizmet kuruluşları sayılmış olup; bu kuruluşlarda görev yapan öğretmenler, anılan kuruluşlardan doğrudan hizmet alan korunmaya, bakıma veya yardıma ihtiyacı olan aile, çocuk, engelli, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlerin yürütülmesinde görev yapmaktadır.

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 67. maddesinde sayılan davalı Bakanlık merkez teşkilatı birimleri ise Bakanlığın sorumlu olduğu hizmetlerin yürütülmesi, bu hizmetlerle ilgili amaç ve politika tayini, planlama, kaynakları düzenleme ve sağlama, koordinasyon, gözetim ve takip, idareyi geliştirme ve denetim gibi görevleri yerine getirmekte, merkez teşkilatı kadrosunda bulunan öğretmenler ise bu kapsamda görev yapmaktadır.

Bu durumda, taşra teşkilatında görevli öğretmenlerle merkez teşkilatında görevli öğretmenlerin yerine getirdikleri hizmetin farklı olduğu, merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlerin görev ve sorumluluklarının, Bakanlık merkez teşkilatı birimlerinin görev alanları ile sınırlı olduğu, doğrudan eğitim, öğretim, planlama, rehberlik araştırma-geliştirme faaliyetlerinde görev almadıkları ve dolayısıyla ders niteliğinde egzersiz görevi adı altında bir görevleri bulunmadığı göz önüne alındığında, merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere ders niteliğinde egzersiz görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmemesi sonucunu doğuran, dava konusu Esaslar'ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "taşra" ibaresinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacı Sendika tarafından, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının merkez teşkilatında görev yapan öğretmenlere de ek ders ücreti ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlem yönünden;

24/04/2015 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 16/03/2015 tarih ve 2015/7446 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar"ın "Ders niteliğinde egzersiz görevi" başlıklı 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "taşra" ibaresinde hukuka aykırılık bulunmadığından, bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen davalı idare işleminde de hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne;

2. Dava konusu Esaslar'ın 5. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan "taşra" ibaresinin ve davacı Sendikanın başvurusunun reddi yolundaki işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 14/05/2024 tarih ve E:2022/92, K:2024/2420 sayılıı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,

4. Kesin olarak, 10/12/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz istemlerinin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.