Emekli Olduktan Sonra Üst Öğrenim İntibak İşlemi Neden Yapılmaz?

Soru: Ben 2023 yılında eyt yasasından emekli oldum, Emekli olduğum zaman lise mezunu olarak görünüyordum ama lisans eğitimine devam ediyordum. Emekli olduğum zaman ön lisans diploması almaya hak kazanmışken emekli olurken üniversiteden ön lisans diploması alıp emeklilik kurumuna göndermeyi akıl edemedim ve lise mezunu olarak 3.derece 7 kademeden emekli oldum. Şimdi ön lisans diplomasını sgk ya göndersem intibak işlemim yapılır mı?

Mevzuat ve Değerlendirmeler:

Memurların mevcut öğrenim durumlarını daha üst öğrenimi bitirmeleri halinde intibak işlemlerinin yapılması gerektiği 657 sayılı Kanun Madde 36/A-12/d hükmünde belirtilmiştir. Bu hüküm, "Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tabi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler." Şeklindedir.

Hükmün özeti şöyledir: Memurların memurluk görevleri esnasında veya memurluktan istifa ettikten sonra üst öğrenimi bitirdiklerinde (istifa edenin tekrar göreve başladığında) emsalleri kıyaslanarak bir intibak işlemine tabi tutulacakları, yani kısaca emsal intibak işlemine tabi olacakları belirlenmiştir.

Konu ile ilgili asıl önemli olan madde hükümleri de 657 sayılı Kanun Madde 160, 161, 166 ve 167 hükmü olmaktadır.

Bu hükümler şöyledir:

"Kademe ilerlemesinde verilecek aylık:

Madde 160 - Kademe ilerlemesinde memur bir ileri kademeye ait göstergeye tekabül eden aylığı alır."

"Derece değişikliğinde verilecek aylık:

Madde 161 -

Derece yükselmesi veya daha aşağı bir dereceye atama halinde,

A)Bulunduğu dereceden yukarı derecelere atanan memur;

a) 68 nci maddenin (B) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yeni girdiği derecenin ilk kademe göstergesine,

b) Yeni girdiği derecenin ilk kademe göstergesi evvelce iktisap ettiği göstergeden düşük ise, iktisap ettiği göstergeye eşit olan kademenin göstergesine,

Tekabül eden aylığı alır.

Alt derecede eşit göstergeli kademede geçirilen süre dikkate alınır.

B) Kazanılmış hak aylık derecelerinden daha aşağı bir dereceye atanan memur, kazanılmış hak aylık dereceleri saklı kalmak kaydıyla,

a) Atandığı derecede eski derecesinde almakta olduğu kademe göstergesine,

b) Atandığı derecede eşit gösterge yok ise, eski göstergesine en yakın kademenin göstergesine,

Tekabül eden aylığı alır."

"Kademe ilerlemesinde aylığa hak kazanma:

Madde 166 -

Kademe ilerlemesinde Devlet Memuru, bu ilerlemeye müstehak olduğu tarihi takip eden ay başından itibaren aynı derecenin bir ileri kademesine ait aylığa hak kazanır."

"Derece değişikliğinde aylığa hak kazanma:

Madde 167 -

Derece yükselmesinde veya daha aşağı derecelere atamada memur, yükseldiği veya atandığı derecenin görevine başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır.

Ancak, yürütülmekte olan görevin niteliğinde bir değişme olmaması halinde derece yükselmesine ilişkin onayın geçerlilik tarihini takip eden ay başından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır."

Madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, özetle memurların bitirmiş oldukları üst öğrenimlerine göre yapılan intibak sonucu yükseldikleri yeni derece veya kademelere göre bir görev maaşının tahakkukunun, dolayısıyla da SGK prim kesintilerinin gerçekleşmesi ve görev maaşının da ödenmesi gerektiği yönündedir.

Sonuç bağlamında, emeklilik sonrası bitirilen üst öğrenimler bu konuda herhangi bir yasal mevzuat olmadığından dikkate alınmamakta, bu durum ise kişilerin emekli aylıklarında olası artışları etkilemektedir.

Açıklamalarımız bağlamında sizin için söylenebilecek durum şöyledir:

Yürürlükte bulunan hükümler gereği memurların intibak işlemleri görevleri sırasında görev yaptıkları Kurumlarca yapılması gereken işlemdir. Bu işlem emeklilik öncesi yapılmamışsa emeklilik sonrası da yapılacağına dair yasal hüküm bulunmadığından sizin intibak işleminin yapılmasının mümkün olmadığını değerlendirmekteyiz.

Emeklilik sonrası neden üst öğrenim bitirme gayreti gösterilir.

Genel olarak memurlar emekli olduktan sonra SGK tarafından ödenmekte olan emekli aylıklarının yükseköğrenim mezunlarına göre daha az olduğunu görürler ve emekli aylıklarının hesaplanmasında önemli olan ek göstergeyi kazanmak veya yükseltmek açısından en az 2 yıllık da olsa yükseköğrenimi bitirmeye gayret gösterirler. (657 sayılı Kanun eki ek gösterge cetvellerinde 2 yıl ile 4 yıllık yükseköğrenim arasında ek gösterge yönüyle bir farklılık bulunmamaktadır) Veya ziyaretçimizde olduğu gibi emeklilik öncesi Kurumlara diplomayı ibraz etmeyi unutabilirler.

Şube Müdürü altı unvanlarda bulunanların ortaokul, lise ve ön lisans ve lisans olarak emekli aylık farklarını görmek için,

https://www.memurlar.net/hesaplama/emekli-maas/Adresimizden hesaplama yapılabilir.

Yani, 30 yıl hizmeti olan lise mezunu 2. derece 6. kademede ise ek göstergesi 1700 üzerinden emekli aylık tutarı 31.022 TL olur, bu kişi yüksek öğrenimi bitirmesi halinde ise intibakı 1. Derece 4. Kademe olur ve ek göstergesi de 2800'e yükseleceğinden emekli aylık tutarı da 35.951 TL.ye yükselir. Bu da emekli aylığını artırıcı kayda değer bir değişiklik ortaya çıkarır.

Konuyla ilgili tartışmaya açılması gereken farklı değerlendirmemiz:

Her ne kadar emekli iken bitirilen üst öğrenimin dikkate alınması açısından bir kanuni düzenleme bulunmamakta ise de, emekli iken dahi bitirilen üst öğrenimin intibak işleminde dikkate alınması yönünde bir kanun değişikliği olabileceğini, olmaması yönünde olumsuz bir durumun da bulunmadığını, emekli olmadan yapılan üst öğrenimlerin geçmişte görev yapan memurların genel olarak yükseköğrenim mezunu olmamaları ve bu durumda olanların da genel olarak emekliliğe yakın üst öğrenimi bitirmeleri göz önüne alındığında Hazineye veya Sosyal Güvenlik Kurumu prim kesintilerinin kısa süreli bir kesinti olacağı, (emekli olmadan 1 ay, 5 ay, veya 10 ay öncesinden üst öğrenimi bitirenlerin intibak işlemlerinin yapılması ve üst derece kademelerinden emekli olabildikleri mümkün olduğundan) ve emeklilik sonrası üst öğrenimi bitirenlerin de sınırlı sayıda olabileceğini de değerlendirmekteyiz.