Plansız üretimin acı faturası: İki yıl önce 1 liraydı, şimdi 120 lira!

Türkiye'de tarımda sık sık yaşanan plansız üretim ve arz dalgalanması bu kez limon piyasasında kendini gösterdi. 2024 yılında üretim fazlası sebebiyle tarlada kilogram fiyatı 1 liraya kadar gerileyen limon, üreticinin maliyetini karşılayamaması yüzünden birçok bahçede toplanmadı. Bazı üreticiler bahçelerini vatandaşlara açarken, bazıları ise ağaçları söktü ya da bakım yapmadı. Aradan geçen iki yılın ardından bu kez tam tersi bir tablo ortaya çıktı.

Üretimdeki düşüş ve piyasaya çıkan ürün miktarının azalmasıyla birlikte limon fiyatları hızla yükseldi. Marketlerde limonun kilogram fiyatı bazı yerlerde 80 ila 120 liraya kadar çıktı.

Artan fiyatların ardından hükümet de piyasayı dengelemek için ithalat adımı attı. Resmi Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle limon ithalatında uygulanan gümrük vergisi 31 Temmuz'a kadar geçerli olmak üzere yüzde 44 düşürülerek yüzde 10'a indirildi. Düzenlemenin, iç piyasada arzı artırarak fiyatları dengelemesi hedefleniyor.

Uzmanlar tarımda üretim planlamasının güçlendirilmemesi halinde benzer dalgalanmaların diğer ürünlerde de yaşanabileceği ifade ediliyor. Adana'da narenciye üretimi yapan üretici Bekir Yıldız, yaşanan dalgalanmanın üreticiyi zor durumda bıraktığını belirterek "Üretim azalınca fiyatlar yükseldi. Aslında bugün yaşananın temel nedeni iki sene önce limonu 1 liraya kadar düşüren o plansızlık" dedi.

Türkiye'nin limon üretiminin büyük kısmı Akdeniz Bölgesi'nde yoğunlaşırken, üretim kayıpları arzı doğrudan etkiliyor. Soğuk hava depolarında genellikle 6 -8 ay saklanabilen limonlar, artan enerji maliyetleri ve sınırlı depo kapasitesi nedeniyle uzun süre stoklanamıyor. Bu nedenle piyasadaki arz azaldığında fiyatlar hızla yukarı çıkabiliyor.