İşçi ve emekli haklarında 24 yılda 24 devrim!
Yarın 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü. Türkiye'de işçi haklarıyla ilgili son 24 yılda yüzlerce yasal düzenleme hayata geçti. Çalışma hayatında 'çözülemez' denilen kronikleşmiş sorunlar ortadan kaldırıldı... Bunlardan 24 tanesi devrim niteliğindeydi. Sırada yenileri var...
Türkiye'de çalışma hayatında kronikleşmiş birçok sorun, 24 yıllık AK Parti Hükümetleri dönemde bir bir çözüme kavuşturuldu.
Yarın 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü'nü kutlayacak milyonlarca çalışan ve emekli için yüzlerce yasal düzenleme ve kararlar hayata geçirildi. Bunlardan bazıları ise devrim niteliğindeydi. İşte son 24 yılda yapılan 24 devrim niteliğindeki düzenleme...
1-BİR MAYIS RESMİ BAYRAM OLDU
2009 yılında çıkartılan bir yasa ile 1 Mayıs resmi tatil ilan edildi. Böylece işçiler, Emek ve Dayanışma Günü'nü bir bayram havasında kutlamaya başladı.
2-SENDİKALAŞMANIN ÖNÜ AÇILDI
Başta 2012 yılında çıkarılan 6356 sayılı Kanun olmak üzere birçok düzenleme ile sendikalaşmanın önündeki engeller kaldırıldı, örgütlü çalışmanın yolu açıldı. Sendikalı çalışan sayısı her yıl daha da arttı.
3-EYT İLE YAŞSIZ EMEKLİLİK GELDİ
8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan 5 milyona yakın vatandaşa yaş şartı olmadan emeklilik hakkı getirildi. Yıllarca sürüncemede kalan sorun çözüldü. SGK gece gündüz çalışarak EYT'lilerin işlemlerini bir ayda tamamladı. Primini tamamlayan emekli olmaya devam ediyor.
4-KONUT EDİNDİRME YARDIMI (KEY) ÖDENDİ
Yıllarca çalışanların maaşından kesilen Konut Edindirme Yardımı (KEY) paraları tek tek hesaplanarak güncellenip hak sahiplerine ödendi.
5-GENEL SAĞLIK SİGORTASI BAŞLADI
Türkiye'de yaşayanları sağlık şemsiyesi altına alan bu uygulama ile çalışan çalışmayan herkes sağlık hizmetlerine ulaşma hakkına sahip oldu. Bugün herkes tedavisini yaptırırken, aynı şekilde eczanelerden de rahatça ilaçlarını alabiliyor.
6-İŞSİZLİK ÖDENEĞİ
İşsizlik fonu devreye sokularak, işsiz kalanlara 10 aya kadar maaş uygulaması başlatıldı. İŞKUR sadece maaş ödemekle kalmayıp istihdam sağlamada da büyük rol üstlendi.
7-UZAKTAN VE ESNEK ÇALIŞMA
Pandemi ile hayatımıza giren uzaktan ve esnek çalışma modelleri yasal düzenleme ile güvence altına alındı. Uzaktan çalışanlar ile işlerine gelenlerin hakları eşitlendi. Bu konuda yeni düzenlemeler de hazırlanıyor.
8-SÖZLEŞMELİLERE VE 4C'LİLERE KADRO
2011 ve 2013 yıllarındaki gibi 2022'de de sözleşmeli personelin kadroya geçişi sağlandı. Kamuda 4C diye bir kadro kalmadı. Özelleştirmeden gelen personel kamu kadrolarına alındı. Geçici işçiler için çalışma süresi 12 aya yükseltildi.
9-BAYRAM İKRAMİYESİ VE PROMOSYON
Milyonlarca emekliye dini bayramlarda yılda iki kez ikramiye ödemesi uygulaması başlatıldı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Kurban Bayramı ikramiyelerinin 4 bin TL olarak bayram öncesi yatırılacağını söyledi.
10-EMEKLİYE TABAN MAAŞ UYGULAMASI
Milyonlarca emekli için taban maaş getirildi. Maaşı çok düşük olan emekliler daha yüksek ödemeye kavuştu. Farklar Hazine'den karşılanmaya devam ediyor. Bu yıl en düşük maaş 20 bin TL oldu. Emekliler için refah payı artışları uygulandı.
11-ÜNİVERSİTELİ GENÇLERE İŞ FIRSATI
Üniversiteli öğrenciler için işbaşı eğitimleri, part-time çalışma imkanları ve maaş fırsatları getirildi. 3 yılda 3 milyon gence iş imkanı getirecek uygulamalar başlatıldı.
12-VERGİSİZ ASGARİ ÜCRET
Ocak 2022 itibariyle devrim niteliğinde bir karar ile asgari ücretteki gelir ve damga vergisi kaldırıldı. Bununla birlikte daha fazla ücret alanların maaşlarındaki asgari ücret kadar kısım da vergiden muaf tutuldu.
13-5 MİLYON EMEKLİYE İNTİBAK
31 Aralık 1999 öncesinde emekli olmuş 5 milyondan fazla vatandaşın maaşları yeniden hesaplandı. Emeklilere farklar yatırıldı, maaşlar arasındaki dengesizlik giderildi.
14-ANNELERE ÜÇ ÇOCUK BORÇLANMA İMKANI
Bağ-Kur'lu annelere doğum borçlanması hakkı getirilirken, çocuk sayısı da üçe çıkartıldı. Bugün bu karar sayesinde yüzbinlerce anne emeklilik imkanına kavuşuyor.
15-ÜCRETSİZ İZİN İÇİN NAKİT ÖDEME İMKANI
Kısa çalışma ödeneği uzatıldı, sadece beyan ile ödendi. Ayrıca ücretsiz izin için de nakdi ödeme imkanı sağlandı.
16-ESNAFIN MAAŞINDAKİ KESİNTİ KALKTI
Emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden Bağ-Kur'lu esnafın emekli maaşındaki kesinti kaldırıldı. Emekli maaşları eksiksiz ödenmeye başladı.
17-MEMUR EMEKLİLERİNİN 30 YIL ÜZERİ HİZMETLERİ İKRAMİYEYE YANSITILDI
Emekli memurlar ikramiyelerini alırken 30 yıl üzeri hizmetleri paralara yansımıyordu. Bu haksızlık giderildi ve aradaki farklar güncellenerek ödendi.
18-TAŞERONA DEVLETTE KADRO VERİLDİ
Değişik şirketlerdeki taşeron işçiler çalıştıkları devlet kurumları ve belediye şirketlerinde kadrolu hale getirildi. Kamu kurumlarında 4D'li işçi olarak istihdam edilen bu işçiler için toplu sözleşme, ikramiye gibi ek imkanlar da getirildi.
19-ANNELERE YARI ZAMANLI ÇALIŞMA İMKANI
Doğumdan sonra ücretli-ücretsiz izin hakları bulunan annelere isterlerse çocuk sayısına göre 6 aya kadar yarı zamanlı çalışma imkanı getirildi. Bu sırada maaşını da tam alması sağlandı. Söz konusu imkan memur anneler için de getirildi.
20 ARABULUCULUK SİSTEMİ DEVREDE
İş davaları arabuluculuk sistemi ile bir ayda çözüme kavuştu. Tazminat, işe geri dönüş gibi davalar arabulucuda çözülüyor.
21-3600 EK GÖSTERGE ARTIŞI
Milyonlarca memuru ilgilendiren devrim niteliğindeki karar ile ek gösterge konusunda yapılan haksızlıklar giderildi. Sadece 4 meslek için öngörülen artış tüm memurları kapsadı ve her unvandaki memurun ek göstergesi artırıldı.
22 -İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YASASI
Yapılan düzenleme ile çalışma ortamları çağdaş yasalarla yeniden düzenlendi. İşyerlerinde hekim ve iş güvenliği uzmanları bulundurma zorunluluğu getirildi. İş yerleri tehlikeli ve az tehlikeli sınıflara ayrıldı, çalışanların sağlığı ön plana alındı.
23-ANALIK VE BABALIK İZİNLERİ UZATILDI
Annelerin 16 haftalık doğum izinleri uzatıldı. Doğumdan önce 8 hafta olan izin doğumdan sonra 16 haftaya çıkartıldı. Anneler böylece 24 hafta izne kavuştu. Babaların izinleri ise 10 güne yükseltildi.
24-DOĞUM YARDIMLARI ARTTI, AYLIK OLDU
Çalışsın çalışmasın tüm annelere ödenen doğum paraları ilk doğumda 5 bin TL'ye, ikinci doğumda 60 ay aylık 1.500 TL'ye ve sonraki doğumlarda 60 ay aylık 5 bin TL'ye çıkartıldı.
FARUK ERDEM